BASİT BASINÇLI KAPLAR YÖNETMELİĞİ

(87/404/AT)

BİRİNCİ  BÖLÜM
Amaç,  Kapsam, Hukuki  Dayanak  ve Tanımlar.
     Amaç
     Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, kişilerin , evcil  hayvanların ve malların  güvenliğini sağlamak  üzere seri olarak üretilen , basit basınçlı kapların uyması  gereken asgarî şartların belirlenmesi , sınıflandırılması , tasarımı, imali, montajı , dağıtımı , piyasaya arzı , hizmete  sunulması , kullanımı , muayene  ve belgelendirme  işlemleri ile ilgili usul ve esasları  belirlemektir.
     Kapsam
     Madde  2- Bu  Yönetmelik ; yakma  amacı dışında kullanılan ve iç basıncı  0,5 bar’dan daha yüksek olan  ancak azamî çalışma basıncı 30 bar’dan daha fazla olmayan, içine hava veya azot gazı konulmak üzere seri olarak üretilen ve ateşe maruz kalmayan kaynaklı basit basınçlı kapları  kapsar.

Bu Yönetmelik , arıza durumunda radyoaktif yayılıma neden olabilecek nükleer amaçlar için kullanılmak üzere tasarımlanmış basınçlı kapları , gemi ve uçakların içine ve dışına yerleştirilen veya  bunların çalıştırılması için tasarımlanan basınçlı kapları ve yangın söndürücüleri  kapsamaz.

Hukuki Dayanak

Madde   3 –Bu Yönetmelik , 8/1/1985 Tarih ve 3143 Sayılı “  Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri  Hakkında Kanun” ile 29/6/2001 tarih ve 4703 Sayılı “Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun”  uyarınca hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 –Bu Yönetmelikte geçen tanımlardan:

Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını ,

Müsteşarlık : Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığını,

Komisyon : Avrupa Birliği Komisyonunu,

Basit  basınçlı kap : Bu Yönetmelik kapsamında tasarımlanan ve üretilen kabı, bu Yönetmelikte geçen “Basit basınçlı kaplar” bundan böyle  “Kap” olarak ifade edilecektir.

Temel Gerekler   : Ürünün, insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koşullarını,

Üretici : Bu Yönetmelik kapsamında basit basınçlı kapları imal eden, ıslah eden veya kaplara adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak kendisini imalatçı olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde,üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca, kabın tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri kabın güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,

Piyasaya Arz: Ürünün tedariki ve/veya kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak piyasada yer alması için yapılan  faaliyeti,

Uygunluk Değerlendirmesi: Kapların bu Yönetmeliğe uygunluğunun test edilmesi, muayene edilmesi ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,

Onaylanmış Kuruluş: Test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından, 4703 sayılı “Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun”, 2001/3531 sayılı “Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları İle Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik” ile bu yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde, uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere Bakanlık tarafından belirlenerek yetkilendirilen,  tasdik edilmiş muayene kuruluşu, tasdik edilmiş kuruluş ve muayene kuruluşu olarak da ifade edilen  Bakanlığa karşı sorumlu olan özel veya kamu kuruluşunu,  

CE Uygunluk İşareti: Bu Yönetmelik kapsamına giren kapların bu yönetmelikte yer alan gereklere uygun olduğunu ve ilgili tüm uygunluk değerlendirme işlemlerine tabi tutulduğunu gösteren işareti,  

Modül: Bu Yönetmelik gereğince CE uygunluk işaretinin kaba iliştirilmesi için izlenen yollardan her birini,

Tip: Üretilmesi planlanan kabı temsil eden  modeli,

Teknik Dosya: Kapların bu yönetmeliğin gereklerine uygun olarak üretildiğini gösteren rapor ve belgelerin bulunduğu tasarım, üretim ve kapların işleyişi aşamalarından bir veya birkaçını içeren dosyayı,

Seri Üretim:  Belirli bir süre aynı imalat prosesiyle yapılan üretimi,

Piyasa Gözetim ve Denetimi: Bakanlık tarafından, 2001/3529 sayılı “Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik” ile bu yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde ürünün piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürünün piyasada iken ilgili teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğinin, güvenli olup olmadığının denetlenmesi veya denetlettirilmesini,

Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı: Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesinde yayımlanan standardı,

Uyumlaştırılmış Ulusal Standard: Bir uyumlaştırılmış Avrupa standardını uyumlaştıran ve Türk Standardları Enstitüsü tarafından Türk standardı olarak kabul edilip yayımlanan bitmiş cihaz ve donanım standardını,

ifade eder 

İKİNCİ   BÖLÜM
Kapların  Malzemesi,  Hizmete Sunulma, Tasarımı ve Üretimi , Piyasaya Arz, Teknik Düzenlemeler ve Standartlar,  Bildirimler, Uygunsuzluklar ve Önlemler
     Kapların Malzemesi
     Madde 5- Basınç altında kabın mukavemetine katkıda bulunan parçalar ve donanımlar, alaşımsız çelikten veya alaşımsız alüminyumdan veya yaşlandıkça  sertleşmeyen  alüminyum alaşımından yapılmış olmalıdır.
Kap ya dışa  doğru bombeleşerek   kapatılmış , dairesel  kesitli    ve /veya düz uçları silindirik olan kısımla aynı eksen etrafında dönen  veya iki bombeli ucu aynı eksen etrafında dönen bir silindirik bölümden oluşur. 

Kabın azamî çalışma basıncı 30 bar’dan fazla ve bu basınç ile  kabın   kapasitesi (PS ile V ‘ nin çarpımı ) 10.000  bar/litre den fazla olamaz.

Asgari  çalışma sıcaklığı –50 °C’den daha düşük olamaz ve azami çalışma sıcaklığı,  çelik için  300 °C’den, alüminyum veya alüminyum alaşımlı kaplar için 100°C’den daha fazla olamaz.

Hizmete Sunulma

Madde 6- Üretici sadece,uygun şekilde tesis ve muhafaza edildiği ve amacına uygun olarak kullanıldığı takdirde kişilerin,evcil hayvanların ve malların güvenliğini tehlikeye sokmayan 5 inci madde de belirtilen kapları piyasaya arz eder.

Bu Yönetmelikte yer almayan esaslara göre kap üzerinde değişiklik yapılamaz. Bu kapların kullanıldığı yerde, işçilerin güvenliğini sağlamak için üretici gerekli tedbirleri alır.

Tasarım ve Üretim
 

Madde  7 - PS ile V’nin çarpımı  50 bar / litre ‘ den fazla olduğu durumda kaplar,  EK I’de belirtilen temel emniyet gereklerini sağlamalıdır.

PS ile V’nin çarpımı  50 bar / litre veya daha az olduğu durumda, kaplar, konuya ilişkin geçerli ve ilgili mevzuatta  yer alan kurallara uygun olarak imal edilmeli ve 20 nci maddede belirtilen  CE Uygunluk İşareti hariç , EK II‘nin  bölüm 1’ inde belirtilen işareti taşımalıdır.

Piyasaya Arz
Madde 8-  Bu yönetmeliğin gereklerine uyan kapların piyasaya arzı ve hizmete sunulması engellenemez. 
 
Standardlar

     Madde 9 – CE Uygunluk İşaretini taşıyan kapların üçüncü bölümde belirtilen  uygunluk değerlendirme işlemleri de dahil olmak üzere bu yönetmeliğin bütün hükümlerine uygun olduğu kabul edilir.  Bu Yönetmelik kapsamında referans numaraları Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde yayımlanan uyumlaştırılmış standardlara da uygun olan kapların 7 nci maddede belirtilen temel gereklere uygun olduğu kabul edilir. Ayrıca, Bakanlık bir tebliğ ile uyumlaştırılmış standardların referans numaralarını Resmi Gazetede yayımlar.

Üreticinin,bu maddenin birinci paragrafında belirtilen standardlara uymaması veya kısmen uyması veya söz konusu kaplarla ilgili her hangi bir teknik düzenleme veya  standardın bulunmaması halinde, AT Tip inceleme belgesinin  verilmesine müteakip onaylanan örnek  kaba  CE Uygunluk İşaretinin verilmesi ile kabın 7 nci maddede belirtilen temel güvenlik gereklerine uygun olduğu kabul edilir.

Şayet kaplar, CE Uygunluk İşaretinin öngörüldüğü başka konuları ele alan Yönetmeliklerin kapsamında ise, söz konusu kaplar bu Yönetmeliklerin gereklerine de uymak zorundadır.

Ancak yukarıda sözü edilen yönetmeliklerden biri veya birkaçı uyarınca geçiş sürecinde, üreticiye uyacağı yönetmeliği seçme serbestisi tanıyor ise, bu durumda CE Uygunluk İşareti yalnızca üreticinin uyduğu yönetmelik koşullarına uygunluğu gösterecektir. Bu durumda, CE Uygunluk İşareti hangi yönetmeliğe, teknik düzenleme ve standarda göre verilmiş ise bunlarla ilgili ayrıntılı bilgiler, yönetmeliğin öngördüğü ve kaplara eşlik eden uyarı ve talimatlarda yer alır. 

Bildirimler 

Madde 10-Bakanlık, 9 uncu maddenin birinci fıkrasında  belirtilen uyumlaştırılmış  standartların 7 nci maddede yer alan temel gerekleri  tam olarak sağlayamadığını tespit ederse, gerekçelerini de belirterek konuyu Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona bildirir. 

Uygunsuzluklar ve Önlemler

Madde 11 – Bakanlık,  CE Uygunluk İşaretini taşıyan ve  amaca uygun olarak kullanılan kapların insanlar, evcil hayvanlar ve malların  emniyeti için tehlike oluşturduğunu  tespit ettiği taktirde; bu kapları piyasadan çekmek veya piyasaya sunulmalarını  yasaklamak veya kısıtlamak için gerekli tedbirleri alır.

Aşağıdaki hususlarla ilgili uygunsuzlukların görülmesi halinde Bakanlık, aldığı tedbirleri ve uygunsuzluğun nedenlerini belirten gerekçeli kararı Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir  ve gelişmeler ile ilgili bilgileri muhafaza eder.

Kabın 9 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen standartları karşılamadığı durumlarda, 7 nci madde de belirtilen gerekleri sağlamasındaki eksiklik,
 
     
9 uncu maddede belirtilen  standartların yanlış uygulanması halinde, 
 
9 uncu maddenin  birinci fıkrasında belirtilen standartların yetersiz olması halinde. 
 
ÜÇÜNCÜ   BÖLÜM

Belgelendirme İşlemleri,  Bildirimler,  AT Tip İncelemesi, AT Doğrulaması,

AT Uygunluk Beyanı, AT Uygunluk Beyanı İşlemleri ve  Üretimde Uygunsuzluk 

Belgelendirme İşlemleri

Madde 12 - PS  ile  V’nin  çarpımının  50 bar /litre’den fazla olduğu durumda 9 uncu maddenin birinci fıkrasında  belirtilen uyumlaştırılmış standartlara uygun olarak üretildiği takdirde üretici;  

ya 13 üncü maddede  belirtilen tasdik edilmiş muayene kuruluşuna bilgi verir ve bu kuruluş tasarımı ve EK II-3 de belirtilen  üretim programını inceledikten sonra , programın yeterli olduğunu onaylayan bir uygunluk belgesi düzenler,
ya da kabın bir prototipini 14 üncü madde de belirtilen AT Tip İncelemesine sunar. 
9 uncu  maddenin birinci fıkrasında  belirtilen uyumlaştırılmış standartlara   veya onaylanmış prototipe göre imal edilen  kaplar, piyasaya sunulmadan önce;

PS ile V’nin çarpımının 3000 bar / litre ‘den fazla olduğu durumda üretici , 15 inci maddede belirtilen AT  doğrulamasına, 
 
PS ve V çarpımı sonucunun  3000 bar / litreden az ancak 50 bar / litre’den daha fazla olduğu durumda,  üreticinin tercihine göre : 

16 ncı madde de belirtilen AT  uygunluk beyanına veya
15 inci madde de belirtilen AT doğrulamasına, 

tâbi olacaktır.

Bu maddede  belirtilen  belgelendirme işlemleri ile ilgili kayıtlar  ve yazışmalar, Türkçe olarak yapılır.

Bildirimler

     Madde 13- Bakanlık; 12 nci maddede belirtilen gereklerin yerine getirilmesi için, tasdik edilmiş kuruluşların hangi özgül görevleri için onaylandığını, Komisyon tarafından önceden hangi kimlik kayıt numarasının verildiğini, üye devletlere bildirmek üzere Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona bildirir. Bu onaylanmış kuruluşların görevleri ile tanıtım numaralarının olduğu liste güncelleştirilerek Komisyon tarafından Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde yayımlanır. Ayrıca bu durum Resmi Gazetede de  yayımlanır.

Bu kuruluşlar tayin edilirken Bakanlık tarafından dikkate alınacak asgarî kriterler Ek III ‘de belirtilmiştir.

     Tasdik edilmiş  kuruluşların Ek III de yer alan kriterleri sağlayamadığının tespit edildiği durumlarda, söz konusu  onay Bakanlıkça geri alınır. Bu durum üye devletlere bildirilmek üzere Müsteşarlık aracılığıyla Komisyona bildirilir.  

     AT   Tip İncelemesi

     Madde 14 - AT Tip İncelemesi, tasdik edilmiş muayene  kuruluşunun bir kap prototipinin bu yönetmelik hükümlerine  uygunluğunun tespiti  ve belgelendirilmesine ilişkin yaptığı işlemdir.

     Tip İncelemesi için başvuru, üretici veya yetkili temsilcisi tarafından, bir kap partisini temsil eden  bir prototip ile ilgili olarak tek bir tasdik edilmiş muayene kuruluşuna aşağıdaki bilgi ve dokümanlarla yapılacaktır.

Üreticinin veya yetkili temsilcisinin adı, adresi ve kapların imal yeri, 
 
Ek II ‘nin üçüncü maddesinde belirtilen  tasarım ve üretim programı, ve üretimi temsil eden kap, 

Tasdik edilmiş kuruluş AT  Tip İncelemesini aşağıda belirtilen şekilde yapacaktır;

Söz konusu kuruluş, uygunluğu kontrol etmek amacıyla sadece tasarımı  ve üretim programını değil, aynı zamanda sunulan kabı da muayene edecektir. 
     
Kabın tasarıma  ve üretim programına uygun olarak üretilip üretilmediğini ve kap için  tasarımlanan çalışma şartları altında emniyetle kullanılıp kullanılmayacağını kontrol edecektir. 
 
Kabın kendisi ile ilgili temel özelliklere uygunluğunu kontrol etmek için uygun  muayeneleri ve testleri yapacaktır. 

Prototipin, kendisi ile ilgili uygulanabilir hükümleri sağlaması halinde tasdik edilmiş kuruluş müracaat sahibine verilmek üzere  bir AT Tip İnceleme Belgesi düzenleyecektir. 

Bu belge de yapılan  muayenenin sonucu, tabi olabileceği diğer şartlar belirtilecek ve onaylanmış prototipin tanımlanması için gerekli tanım ve çizimler bulunacaktır. Gerekçeli istek olması halinde  Komisyon ve ilgili taraflar, projenin  üretim programı ile yapılan muayene ve testlerle ilgili  raporların bir kopyasını Bakanlıktan temin edebilecektir.

AT Tip İnceleme belgesinin verilmesi reddedildiğinde veya sözkonusu belge geri çekildiği takdirde, Bakanlık bu kararı gerekçeleri ile birlikte Komisyona iletilmek üzere Müsteşarlığa bildirir.

AT  Doğrulaması

Madde  15 -AT Doğrulaması; üreticinin, bu maddenin üçüncü fıkrası uyarınca muayene edilen kapların, AT Tip İnceleme sertifikasında tanımlanan tipe veya Ek II madde 3 de belirtilen prosedüre – bunun için bir uygunluk belgesi düzenlendikten sonra –uygun olduğunu beyan ve garanti ettiği işlemdir.

Üretici, kapların AT Tip İnceleme Belgesinde tanımlanan tipe yada Ek II madde 3 de sözü edilen tasarım ve üretim programına uygun olduğunu sağlamak üzere, üretim işlemi için gerekli tedbirleri alarak her kaba CE Uygunluk İşaretini vurur ve uygunluk beyanı hazırlar.

Tasdik edilmiş kuruluş, kapların yönetmelik gereklerine uygunluğunu kontrol etmek için, Kapları kontrol etmek ve denemek suretiyle aşağıda öngörülen gerekli muayene ve deneyleri yapar.

Üretici, kapları tek tip partiler halinde sunar ve üretim sürecinde her partinin tek tip olmasını sağlayacak şekilde gerekli bütün önlemleri alır.  
 
Bu partiler; 14 üncü maddede belirtilen AT Tip İnceleme Belgesi veya Onaylanan tipe uygun üretilmemiş ise bu partilere Ek II madde 3 de belirtilen tasarım ve üretim programı eklenir. Bu durumda tasdik edilmiş kuruluş AT Doğrulamasından önce, uygunluğu belgelendirmek için programı inceler.  

Parti incelendiğinde, muayene kuruluşu kapların tasarım ve üretim programlarına göre üretildiğini  kontrol eder. Parti miktarı incelendiğinde, muayene kuruluşu, partinin içindeki her kabın sağlamlığını  kontrol etmek için , kabın tasarım basıncının 1.5 katına eşit bir Ph basıncına eşit etkide bir hidrostatik test yada pnömatik test uygular. Pnömatik test, test güvenlik prosedürlerinin kapsamında olur. Ayrıca, muayene kuruluşu, kaynak kalitesini incelemek için üreticinin seçimine göre, üretimi temsilen bir test parçasından yada kaptan alınan numuneler üzerinde kontroller yapar. Deneyler uzunlamasına kaynak dikişleri üzerinde gerçekleştirilir.  Fakat , uzunlamasına ya da çevresel kaynaklar için farklı kaynak teknikleri kullanıldığında , testler çevresel kaynaklarda tekrar edilir. 

EK I madde 2.1.2 de belirtilen kaplar için, muayene kuruluşu, kapların, söz konusu ekin aynı maddesindeki gereklere  uygunluklarını   kontrol  için, her bir partiden rastgele alınan beş kap üzerinde uygulanan  hidrostatik test ile gerçekleştirilir.

Kabul edilen partiler olması durumda, tasdik edilmiş kuruluş her kaba tanıtım numarasının vurulmasını sağlar ve uygulanan kontrollerle ilgili bir yazılı uygunluk belgesi hazırlar. Hidrostatik test ya da pnömatik testten başarılı olarak geçen partideki bütün kaplar  pazara arz edilir. 

Eğer parti reddedilirse, onaylanmış kuruluş yada Bakanlık bu partinin pazara sunulmasını önlemek için gerekli önlemleri alır. Partinin  sıkça reddedilmesi durumunda, onaylanmış kuruluş istatiksel doğrulamayı durdurur.

Üretici, onaylanmış kuruluş sorumluluğu altında, üretim işlemi esnasında, onaylanmış kuruluşun  kimlik kayıt numarasını vurabilir.

Üretici bu maddenin  üçüncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen tasdik edilmiş kuruluşların uygunluk sertifikalarını, talep edilmeleri durumunda arz etmek zorundadır. 
 
AT Uygunluk Beyanı

Madde 16- 17 inci  maddede yer alan yükümlülükleri yerine getiren bir üretici, aşağıda belirtilenlere uygun olarak beyan ettiği kaplara, 20 nci madde uyarınca CE uygunluk işaretini iliştirir.

Ek II madde 3 de belirtilen tasarım ve üretim programına, veya
Bir onaylanmış prototipe. 

Bu AT Uygunluk Beyanı ile üretici, PS ile V’nin çarpımının  200 bar /litre ‘den fazla olduğu durumda,  AT gözetimine tabi tutulur.

AT gözetiminin amacı, üreticinin 18 inci maddenin ikinci fıkrasında  yer alan yükümlülüklerin 17 nci maddenin ikinci fıkrasında  istenildiği gibi tam olarak yerine getirmesini sağlamaktır. Gözetim, kapların onaylanmış bir prototipe uygun olarak imal edilmiş olması durumunda, 14 üncü maddede belirtilen AT Tip İnceleme Belgesini veren tasdik edilmiş kuruluş tarafından, diğer hallerde ise 12 nci maddenin birinci fıkrasına  uygun olarak tasarım ve üretim programının gönderildiği tasdik edilmiş kuruluş tarafından yapılır.

AT Uygunluk Beyanı İşlemleri

Madde 17- Üretici, 16 ncı maddede  belirtilen işlemden yararlanması  halinde; üretime başlamadan önce, AT Tip İnceleme Belgesini veya uygunluk belgesini veren tasdik edilmiş kuruluşa, kapların 9 uncu  maddenin birinci fıkrasında belirtilen standartlara veya onaylanmış prototipe uygunluğunu sağlamak üzere üretim işlemlerini ve önceden belirlenmiş sistematik tedbirleri  açıklayan bir dokümanı  gönderir. Bu doküman aşağıda belirtilen bilgileri kapsamalıdır;

Kapların yapısına uygun üretim usulleri ve kontrollerin  açıklamasını, 
 
Üretim esnasında yapılacak olan uygunluk muayenesi ve testleri ile bunların yapılış sıklığını  açıklayan bir inceleme  dokümanını, 
 
Üretilen her kap üzerinde, yukarıda belirtilen inceleme dokümanına uygun olarak  muayene ve testler ile hidrostatik testin  veya bu yönetmelik  çerçevesinde pnömatik testin tasarım basıncının 1.5 katına eşdeğer bir test basıncı uygulanacağına , bu muayeneler ile testlerin üretim personelinden yeterince bağımsız olan  kalifiye personel sorumluluğunda yapılacağına ve  bir rapor halinde bildirileceğine dair taahhütname, 

Üretim ve depolama yerlerinin adresleri ve üretimin başlama tarihi, 
Buna ek olarak, PS ile V’nin çarpımının 200 bar / litreden  fazla olması durumunda, üreticiler, AT gözetiminden sorumlu kuruluşun, muayene maksadı ile  belirtilen imalât ve depolama yerlerine girmesine ve numune almasına izin vermelidir. Bilhassa aşağıdaki tüm bilgilerin sağlanması ve numune kapların seçiminde bu kuruluşa müsaade etmeli ve özellikle;

Tasarım ve imalât programını,
İnceleme raporunu,
AT Tip İnceleme Belgesini veya varsa uygunluk belgesini,
Yapılan muayene ve testlere ait bir raporu ,                       
sağlamalıdır. 

Üretimde Uygunsuzluk

 Madde 18 –AT Tip İnceleme Belgesini veya uygunluk belgesini veren tasdik edilmiş kuruluş , üretimin başlayacağı tarihten önce, kapların onaylı bir prototipe göre üretilmediği durumda, kapların uygunluğunu tasdik etmek amacıyla, 17 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen doküman ile Ek II nin 3 üncü maddesinde belirtilen tasarım ve imalât programına göre işlem yapar.

Buna ek olarak ,PS ile V’nin çarpımının  200 bar/litre den fazla olması durumunda, üretim esnasında onaylanmış  kuruluş;

Üreticinin seri olarak imal ettiği kapların, 17 nci maddenin birinci fıkrası gereğince fiilen  kontrol edilmesini sağlar. 
 
Kapların üretildiği veya depolandığı yerlerden muayene amacıyla rastgele numuneler alır. 

Tasdik edilmiş kuruluş inceleme  raporunun bir kopyasını Bakanlığa ve talep edilmesi halinde diğer onaylanmış kuruluşlara göndermek zorundadır. 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı ve CE işaretinin  Verilmesi

CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı

Madde 19 – Bakanlık tarafından CE Uygunluk İşaretinin usulsüz olarak kullanıldığının tespit edilmesi halinde;  üretici veya yetkili temsilcisi CE Uygunluk İşareti ile ilgili hükümleri dikkate alarak, ürününün uygun hale getirilmesini ve  bu yönetmeliğin 11 inci maddesi uygulanmadan ihlalin sona erdirilmesini sağlamakla  yükümlüdür.

Uygunsuzluk devam etmesi durumunda, Bakanlık bu yönetmeliğin 11 inci maddesinde ortaya konulan hükümler çerçevesinde, söz konusu ürünün pazara arzını sınırlamak, yasaklamak yada pazardan toplatmak için tüm önlemleri alır.   

CE  Uygunluk İşaretinin  Verilmesi

Madde 20-CE Uygunluk İşareti ve Ek II madde 1 de belirtilen ibareler; kaba, görülebilecek, kolayca okunabilecek ve silinmeyecek şekilde basılacak yada herhangi bir şekilde çıkarılamayacak durumda kaba tutturulmuş bir veri plakasına vurulur.

CE Uygunluk İşareti EK-II’de örnek olarak verilen şekilde “CE” harflerinden oluşur. CE Uygunluk İşaretini, AT doğrulaması ve AT gözetiminden sorumlu tasdik edilmiş muayene kuruluşunun 13 üncü madde de belirtilen kimlik kayıt numarası takip eder.

Kapların üzerine, üçüncü şahısları CE Uygunluk İşaretinin anlamı ve yazı formu bakımından yanıltıcı işaretler konulması yasaktır. CE Uygunluk İşaretinin görünebilirliği ve okunabilirliğini engellemediği sürece kapların üzerine yada veri plakası üzerine diğer işaretlerin her biri yerleştirilebilir. 

BEŞİNCİ  BÖLÜM

Kararların Bildirimi,Yürürlük ve Yürütme

Kararların Bildirimi

Madde 21- Bu Yönetmelik gereğince, bir kabın piyasaya arzına ve/veya hizmete sunulmasına kısıtlamalar getiren herhangi bir kararın dayandığı kesin gerekçeler belirtilecektir. Böyle bir karar; herhangi bir gecikme olmaksızın Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona  ve kendisine tanınan yasal yollar ve bunlara ilişkin zaman limitleri ile beraber ilgili tarafa bildirilir. 

Bakanlık, bu Yönetmelik kapsamına giren konularda çıkaracağı mevzuatı Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona  bildirir.

Madde 22- Bu Yönetmelik, Avrupa Birliğinin 87/404/EEC sayılı Basit Basınçlı Kaplar direktifine ve bu direktifin teknik gelişmelere uyarlanmasına ilişkin 90/488/EEC ve 93/68/EEC sayılı direktife uygun olarak hazırlanmıştır. 

Yürürlük  

Madde 22- Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren 1yıl sonra  yürürlüğe girer 

Yürütme

Madde 23- Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür. 
 
EK  1

BASINÇLI  KAPLAR İÇİN TEMEL  EMNİYET  KURALLARI 
1. MALZEME:

Malzeme,  basınçlı kabın tasarımlanan amacı doğrultusunda, Madde 1.1 ila  Madde     1.4’e uygun olarak seçilmelidir.

1.1.      Basınca maruz parçalar  :

Basınca maruz parçaların imali için kullanılan ve Madde 1’de belirtilen malzeme    aşağıda belirtilen özelliklerde olmalıdır:

Kaynak yapılabilmeli,
Asgarî çalışma sıcaklığındaki kopmanın parça parça veya kırılgan   tip  kırılmaya yol açmaması için şekil verilebilir süneklikte ve toklukta  olmalı,
Yaşlanmadan olumsuz şekilde etkilenmemelidir.

Çelik kaplar için , malzeme ayrıca Madde 1.1.1.’de belirtilen özellikleri ve alüminyum veya alaşımlı alüminyum kaplar için ise Madde 1.1.2 ‘de belirtilen özellikleri sağlamalıdır.

Malzemenin üreticisi tarafından  Ek II ‘de belirtilen şekilde hazırlanan bir muayene kartı malzeme ile birlikte bulunmalıdır.

1.1.1-  Çelik Kaplar   :

Alaşımsız vasıflı çeliklerde aşağıda belirtilen özellikler aranmalıdır.

Durgun dökülmüş olmalı ve normalleştirme işleminden geçirildikten sonra veya buna eşdeğer bir durumda temin edilmelidir.
Her mamuldeki karbon miktarı  % 0,25 ‘ten, kükürt ve fosfor miktarı % 0,05  ten az olmalıdır,
Her mamul aşağıda belirtilen mekanik özelliklere sahip olmalıdır: 
Azami çekme mukavemeti  R m,max   580  N/mm² ‘den az olmalıdır.

Kopmada uzama:

-  Test parçaları haddeleme yönüne paralel olarak alınırsa:

     Kalınlık  ?   3 mm : A           ?  % 22

     Kalınlık  <   3 mm : A 80mm   ?   %17

-   Test parçaları haddeleme yönüne dik yönde alınırsa  :

    Kalınlık  ?   3 mm :  A         ?   % 20

    Kalınlık  <   3 mm :  A80mm   ?   % 15  olmalıdır.

Asgari çalışma sıcaklığında, üç adet boylamasına test parçasının ortalama kırılma enerjisi KVC 35 J / cm² ‘den az olmamalıdır. Bu üç değerden en fazla birisi,en az 25 J /cm² olmak üzere , 35 J /cm² den az olabilir.

Asgarî çalışma sıcaklığı  – 10°C’ nin  altında olan ve et kalınlığı  5mm ‘den  fazla olan  kapların üretiminde  kullanılan çeliklerde  bu özellik kontrol edilmelidir. 
1.1.2.   Alüminyum kaplar;

Alaşımsız alüminyumdaki alüminyum miktarı en az % 99,5 olmalı ve Madde 1.2' de belirtilen alaşımlar azamî çalışma sıcaklığında, iç kristal korozyonuna yeterli direnci göstermelidir.

Ayrıca bu malzemeler aşağıda belirtilen özelliklere uygun olmalıdır:

Tavlanmış halde temin edilmeli,
Her mamul aşağıda belirtilen mekanik özelliklere sahip olmalıdır: 

   Azamî çekme mukavemeti  R m,max  350 N/mm²’den daha fazla olmamalıdır.
   Kopmada uzama,
   Test parçaları haddeleme yönüne paralel olarak alınırsa   A ? %16,
   Test parçaları haddeleme yönüne dikey olarak alınırsa     A ? %14,
olmalıdır.

1.2.      Kaynak malzemesi

Kap üzerindeki kaynakları yapmak için veya kabın üretimi için  kullanılan kaynak dolgu malzemeleri kaynağı yapılacak olan malzemeye uygun ve uyumlu olmalıdır.

1.3.      Kabın mukavemetine yönelik katkı sağlayan donanımlar

Bu donanımlar (cıvatalar, somunlar vb ) basınca maruz parçaların üretiminde kullanılanlara uyumlu ve Madde 1.1.de belirtilen  malzemeden veya diğer çelik türlerinden, uygun alüminyum alaşımından yapılmalıdır.

Alüminyum alaşımı asgarî çalışma sıcaklığında, uygun kopma uzamasına ve tokluğa  sahip olmalıdır.

1.4 .     Basınca maruz kalmayan parçalar

Kaynaklı kapların basınca maruz kalmayan bütün parçaları,  kaynaklandıkları bileşenlerin  gereklerine  uygun malzemeden imal edilmiş olmalıdır.

2. KABIN TASARIMI

İmalâtçı, kabı tasarımlarken, hangi amaç için  kullanılacağını  ve  aşağıdakilerden

hangisini seçeceğini  belirlemelidir:

  Asgarî çalışma sıcaklığını  T  min,
  Azamî çalışma sıcaklığını   T max,
  Azamî çalışma basıncını      PS. 
 Ancak, –10° C ‘den  düşük bir asgarî çalışma  sıcaklığı  seçildiği  takdirde   malzeme –10°  C de   istenen özellikleri  sağlamalıdır.

 Üretici,  aşağıdaki  hükümleri  de  dikkate  almalıdır  :

Kabın  iç  kısmının  muayenesi  mümkün  olmalıdır, 
Kabın boşaltılması  mümkün  olmalıdır,
Mekanik  özellikler,  kabın kullanım  amacı  doğrultusunda , kullanıldığı  süre boyunca  muhafaza  edilmelidir,
Kaplar, belirtilen  kullanım  amacına  uygun olarak, korozyona karşı yeterince korunmalıdır, ve  öngörülen  kullanım  şartlarında:

Kaplar, kullanım  emniyetini muhtemel olarak  bozabilecek  gerilmelere  maruz bırakılmamalıdır.
İç basınç, sürekli olarak azamî çalışma basıncı  PS’ yi  geçmemelidir .Ancak, çalışma basıncı çok  kısa sürelerle  % 10 oranında  aşılabilir.
 

Dairesel ve boylamasına  dikişler , tam  nüfûz  sağlayan  kaynaklar  veya  buna  eşdeğer etki gösterebilen  kaynaklar kullanılarak  yapılmalıdır. Yarım  küre şeklinde   olanlar  haricinde, dışbükey uçlar   silindirik bir kenara sahip olmalıdır.

2.1. Et  kalınlığı :

PS  ile  V’nin  çarpımının sonucu 3000 bar/litre ‘den fazla olmadığı taktirde, üretici  kabın  et kalınlığını tespit etmek için  Madde 2.1.1. ‘de ve Madde 2.1.2. ‘de belirtilen metotlardan birini  seçmelidir. PS ile V’nin çarpımının sonucu 3000 bar/litre ‘den fazla veya azamî çalışma sıcaklığı 100 ° C ‘yi geçerse , et kalınlığı  Madde 2.1.1.’de belirtilen  metoda göre tayin edilmelidir.

Bununla birlikte , silindirik bölümün  ve uçların gerçek et kalınlığı, çelik kaplarda 2 mm’ den ,alüminyum veya alaşımlı alüminyum kaplarda, 3 mm ‘den  az olmamalıdır.

2.1.1.  Hesaplama metodu :

Basınca maruz kalan parçaların asgarî et kalınlığı, gerilme şiddeti ve aşağıdaki hükümler dikkate alınarak hesaplanmalıdır:

Dikkate alınacak hesaplama basıncı, seçilen azamî çalışma basıncından az olmamalıdır. 
Müsaade edilen genel membran  gerilmesi 0,6 Ret veya  0,3 Rm değerlerinden daha düşük olanını  geçmemelidir. İmalâtçı , müsaade edilebilir gerilmeyi tayin edebilmek için malzeme imalâtçısı tarafından garanti edilen  Ret ve   Rm minimum değerlerini kullanmalıdır. 
Bununla birlikte , kabın silindirik kısmında, otomatik olmayan bir kaynak işlemi kullanılarak  yapılmış bir veya daha fazla boylamasına kaynak mevcut olduğunda, yukarıda belirtildiği  şekilde  hesaplanan kalınlık 1,15 katsayısı ile çarpılmalıdır. 
2.1.2.  Deney  metodu :

Et kalınlığı,  kapların ortam sıcaklığında , azamî çalışma basıncının en az  beş katı basınca dayanabilecek şekilde, kalıcı çevresel deformasyon faktörü % 1’den daha fazla  olmak üzere, dayanabileceği öngörülerek  tayin edilmelidir. 
 
3- İMALAT İŞLEMLERİ

Kaplar, Ek II, Bölüm 3 ’de  belirtilen tasarıma ve imalât programına  uygun olarak imal edilmeli ve kontrollere tâbî tutulmalıdır.

3.1-      Detay  Parçaların Hazırlanması :

Parçaların hazırlanması (örneğin, şekillendirme ve pahlama) muhtemel olarak kapların emniyetine zarar verecek şekilde  yüzey bozulmalarına ya da çatlaklara veya mekanik özelliklerde değişmelere  neden olmamalıdır.

3.2-     Basınca  Maruz Parçalar Üzerindeki Kaynaklar :

Basınca maruz parçalar üzerindeki kaynak yerleri ve bitişik bölgelerin özellikleri, kaynak edilen malzemenin gereksinimlerine benzer olmalı ve kapların emniyetine zarar verecek herhangi bir yüzeysel veya iç bozulma olmamalıdır.

Kaynaklar, onaylı kaynak işlemlerine uygun olarak, gerekli yeterlilik düzeyinde olan kalifiye kaynakçılar veya operatörler tarafından yapılmalıdır. Bu tür onay ve kalite testleri  onaylı muayene kuruluşları tarafından yapılmalıdır.

Üretici, aynı zamanda, üretim esnasında , uygun prosedürleri kullanarak gerekli testleri yapmak suretiyle, kaynak kalitesinin uygunluğunu garanti etmelidir. Kaynak edilen malzeme ile uyumluluğunu  sağlamalıdır. Bu testler bir raporla belirtilmelidir.

4.  KAPLARIN KULLANIMA SUNULMASI

Kaplarda , Ek II  Bölüm  2 ‘de belirtildiği şekilde ,üretici tarafından hazırlanan talimatlar bulunmalıdır. 
 
EK II

1. CE  UYGUNLUK İŞARETİ    VE   AÇIKLAMALAR

a)   CE  Uygunluk İşareti :

b) Açıklamalar  : Kap veya tanıtım plakası,  asgari aşağıdaki  bilgileri  taşımak zorundadır.

Azamî çalışma basıncı  bar cinsinden  PS,
Azamî  çalışma sıcaklığı    °C  cinsinden   T max ,
Asgarî çalışma sıcaklığı    °C  cinsinden    T  min,
Kabın kapasitesi litre cinsinden V,
Üreticinin ismi yada markası,
Kabın tipi ve serisi  veya  partinin numarası
CE uygunluk işaretinin vurulduğu yılın son  iki  rakamı
 

Veri plakası kullanıldığı takdirde, bu plaka tekrar kullanılmayacak şekilde tasarımlanmalı ve bilgilerin yazılabilmesini sağlayacak yeterli boşluk bulunmalıdır .

2.  TALİMATLAR  :

    Talimatlarda  aşağıda belirtilen  bilgiler yer almalıdır :

   Kabın seri  numarası  hariç  yukarda  Madde  1 ‘de belirtilen hususlar,
   Kabın öngörülen kullanım amacı ,
Kabın emniyeti için  bakım ve montaj şartları ,

    Bu bilgiler, Türkçe olarak veya kabın gönderileceği ülkenin dilinde  yazılmalıdır .
 

3. TASARIM  VE  ÜRETİM  PROGRAMI  :

Tasarımda ve üretim programlarında  7 nci madde de belirtilen temel gereklerin  veya 9 uncu maddede  belirtilen standardların karşılanması için kullanılan tekniklerin ve çalışmaların tanıtımını ve özellikle aşağıda belirtilenleri içermelidir.

Kap  tipinin detaylı  teknik resmi ,
Talimatları,
Aşağıda belirtilenleri açıklayan  doküman ;
    Seçilen malzemeleri,
    Seçilen kaynak işlemlerini ,
    Seçilen  kontrolleri,
    Kabın tasarımı ile ilgili diğer detay bilgileri .
15 inci madde ile 19 uncu madde de belirtilen işlemler kullanıldığında, bu programda aşağıda belirtilenler  de bulunmalıdır:

Kaynak işlemlerinin ve kaynakçıların / operatörlerin uygun vasıflara haiz olduğunu gösteren sertifikalar,
Basınçlı kapların mukavemetine katkıda bulunan parçaların ve donanımın imalinde kullanılan malzemelerin   muayene etiketi,
Yapılan  muayene ve testlerle ilgili rapor ya da önerilen kontroller hakkında açıklama
 

TANIMLAR  VE SEMBOLLER  : 
Tanımlar 
Tasarım basıncı “P”: İmalâtçı tarafından seçilen ve basınca maruz parçaların  kalınlığını belirlemek için kullanılan referans  basınçtır.
Azami çalışma basıncı “PS”: Normal kullanım şartları altında  uygulanabilecek olan   azamî  referans basınçtır.
Asgarî  çalışma sıcaklığı  “T min”: Normal kullanım şartlar altındaki kabın, et kalınlığındaki en düşük  kararlı sıcaklıktır.
Azamî çalışma sıcaklığı  “T max”: Normal kullanım şartları altında, kabın et kalınlığında ulaşabileceği  en yüksek kararlı sıcaklıktır.
Akma mukavemeti  “R ET”: Aşağıdaki hususların azamî çalışma sıcaklığı   T max deki  değeridir:
Hem alt hem de üst  akma noktası olan bir malzemenin , üst akma  noktasının  Re H değeridir veya,
Uzama sınırındaki gerilme  Rp 0,2’nin değeridir, veya
Alaşımsız alüminyum için uzama sınırındaki gerilme, Rp 1.0’in değeridir.
Kap partileri: Ek I madde 2.1.1 veya madde 2.1.2 de belirtilen müsaade edilebilir isteklere uygun olması koşuluyla prototipinde sadece çap bakımından farklılık gösteren ve/veya silindirik kısımlarının boyları aşağıda belirtilen sınırlar içinde olan, aynı partiyi oluşturan kaplardır:
Bir prototipte uçlara ilâve olarak bir veya daha fazla koruma halkası bulunduğu taktirde,bu parti içindeki değişikliklerin en az bir koruma halkası olmalıdır.
Bir prototipte iki bombeli uç olduğu takdirde, bu partideki değişiklerde koruma halkası olmamalıdır.  

Bir kap partisi aynı tip modelden  en çok  3000   kaptan  oluşur.
Aynı tipli birden fazla kap, ortak tasarım ve aynı üretim işlemleri kullanılarak, sürekli imalât işlemleri ile belirtilen süre içerisinde imal edilmiş ise, bu yönetmeliğin kapsamında seri üretimdir.
Muayene etiketi : imalâtçının teslim ettiği mamullerin sipariş özelliklerini karşıladığını ve  rutin tesis muayene testlerinin sonuçlarını  belirttiğini ve bilhassa kimyasal bileşimi ve mekanik karakteristikleri tedarikçi olarak aynı imalât işlemleri ile yapılan ürünler üzerinde  gerçekleştirildiğini ancak, teslim edilen  ürünler üzerinde  gerekli olmadığını ihtiva eden  dokümandır. 
4.2      Semboller : 
A Kopmada uzama   ( Lo =5,65 ?¯So )  %
A 80 mm Kopmada uzama    (Lo = 80mm) %
KCV Kopma  enerjisi J  / cm2
P Tasarım basıncı bar
PS Çalışma basıncı bar
Ph Hidrostatik veya pnömatik test basıncı bar
RP  0,2 % 0,2 uzama sınırındaki gerilme N  /  mm2
RET Azami çalışma sıcaklığındaki akma mukavemeti N  /  mm2
ReH Üst  akma  noktası N  /  mm2
Rm Kopma   mukavemeti N  /  mm2
Tmax Azami çalışma sıcaklığı °C
Tmin Asgari  çalışma sıcaklığı °C
V Kabın kapasitesi L
R m, max Azami kopma mukavemeti N  /  mm2
RP 1,0 % 1,0 uzama sınırındaki gerilme N  /  mm2

EK III

MUAYENE KURULUŞLARI BELİRLENİRKEN BAKANLIK TARAFINDAN   DİKKATE  ALINACAK  ASGARİ  KRİTERLER

Doğrulama testlerini yapmaktan sorumlu muayene kuruluşu, yöneticisi ve personeli,  muayeneleri yaptıkları kapların tasarımcısı, üreticisi, tedarikçisi, montajcısı veya bunların yetkili temsilcileri olamaz.  Kapların tasarımı, imali, pazarlaması veya bakımı ile doğrudan ilgileri bulunamaz ve bu faaliyetlerle iştigal eden kişileri temsil edemezler. Bu hüküm, imalatçı ile muayene kuruluşu  arasındaki teknik bilgi alışverişini engellemez. 
Muayene kuruluşu ve Personeli, doğrulama testlerini en yüksek profesyonel bilinç ve teknik yeterlilik düzeyinde yapmalı ve doğrulama testlerinin sonuçları ile yakından ilgileri bulunan şahıslardan gelebilecek ve personelin kararlarını veya muayene sonuçlarını etkileyebilecek her türlü baskı ve özellikle mali olmak üzere her türlü teşvikten etkilenmemelidir. 
Muayene kuruluşu doğrulama ile ilgili  idari  ve teknik  görevlerin mükemmel  şekilde yapılabilmesi için gerekli  personele  ve teçhizata sahip olmalı ve aynı zamanda özel doğrulama işlemlerini gerçekleştirebilmek için gereken donanıma erişimleri olmalıdır. 
Muayeneden sorumlu personel
Konuya ilişkin yeterli bir teknik ve mesleki eğitime,
Yaptıkları testlerin kurallarına dair tatminkar bilgiye ve bu testlerle ilgili yeterli tecrübeye,
Testlerin ifasını teyit edecek belgeleri , kayıtları ve raporları tanzim edecek kabiliyete sahip olmalıdır. 
Muayene personelinin tarafsızlığı garanti edilmelidir. Bu personelin ücretleri,  yapılan test sayısına veya testlerin sonuçlarına bağlı olmamalıdır.
Muayene kuruluşu, sorumluluğu ulusal kanunlara göre Bakanlık tarafından üstlenilmediği taktirde, veya Bakanlık doğrudan doğruya sorumlu değilse, sorumluluk sigortası sağlamalıdır. 
Muayene kuruluşu personeli, bu yönetmelik yada bu yönetmeliği yürürlüğe koyan ulusal mevzuatın herhangi bir hükmüne göre görevlerini yaparken elde edilen bütün bilgilerle ilgili  mesleki gizliliği (Bakanlık yetkilileriyle ilişkilerinin haricinde) yerine getirmelidirler.