Tarih :31
Aralık 2004
Sayı :25687
SU KİRLİLİĞİ
KONTROLÜ
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Hukuki Dayanak
ve Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1 —
Bu Yönetmeliğin
amacı, Ülkenin
yeraltı ve
yerüstü su
kaynakları
potansiyelinin
korunması ve en
iyi bir biçimde
kullanımının
sağlanması için,
su kirlenmesinin
önlenmesini
sürdürülebilir
kalkınma
hedefleriyle
uyumlu bir
şekilde
gerçekleştirmek
üzere gerekli
olan hukuki ve
teknik esasları
belirlemektir.
Bu
Yönetmelik su
ortamlarının
kalite
sınıflandırmaları
ve kullanım
amaçlarını, su
kalitesinin
korunmasına
ilişkin
planlama
esasları ve
yasaklarını,
atıksuların
boşaltım
ilkelerini ve
boşaltım izni
esaslarını,
atıksu altyapı
tesisleri ile
ilgili esasları
ve su
kirliliğinin
önlenmesi
amacıyla
yapılacak
izleme ve
denetleme usul
ve esaslarını
kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 2 —
Bu Yönetmelik,
9/8/1983 tarihli
ve 2872 sayılı
Çevre Kanununun
8 ve 11 inci
maddeleri ile
1/5/2003 tarihli
ve 4856 sayılı
Çevre ve Orman
Bakanlığı
Teşkilat ve
Görevleri
Hakkında Kanunun
9 uncu maddesine
dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 —
Bu Yönetmelikte
geçen;
Bakanlık: Çevre
ve Orman
Bakanlığını,
Alıcı su ortamı:
Atıksuların
deşarj edildiği
veya dolaylı
olarak karıştığı
göl, akarsu,
kıyı ve deniz
suları ile
yeraltı suları
gibi yakın veya
uzak çevreyi,
Atık: Her türlü
üretim ve
tüketim
faaliyetleri
sonunda,
fiziksel,
kimyasal ve
bakteriyolojik
özellikleriyle
karıştıkları
alıcı ortamların
doğal bileşim ve
özelliklerinin
değişmesine yol
açarak dolaylı
veya doğrudan
zararlara yol
açabilen ve
ortamın kullanım
potansiyelini
etkileyen katı,
sıvı veya gaz
halindeki
maddelerle atık
enerjiyi,
Atıksu: Evsel,
endüstriyel,
tarımsal ve
diğer
kullanımlar
sonucunda
kirlenmiş veya
özellikleri
kısmen veya
tamamen değişmiş
sular ile maden
ocakları ve
cevher hazırlama
tesislerinden
kaynaklanan
sular ve
yapılaşmış
kaplamalı ve
kaplamasız şehir
bölgelerinden
cadde, otopark
ve benzeri
alanlardan
yağışların yüzey
veya yüzeyaltı
akışa dönüşmesi
sonucunda gelen
suları,
Atıksu altyapı
tesisleri: Evsel
ve/veya
endüstriyel
atıksuları
toplayan
kanalizasyon
sistemi ile
atıksuların
arıtıldığı ve
arıtılmış
atıksuların
nihai
bertarafının
sağlandığı
sistem ve
tesislerin
tamamını,
Atıksu altyapı
tesisleri
yönetimi:
Mahallin en
büyük mülki
amirinin bilgi,
denetim ve
gözetimi altında
atıksu altyapı
tesislerinin
inşası, bakımı
ve
işletilmesinden
sorumlu olan,
büyük şehirlerde
büyükşehir
belediyeleri su
ve kanalizasyon
idarelerini;
belediye ve
mücavir alan
sınırları içinde
belediyeleri,
organize sanayi
bölgelerinde
organize sanayi
bölgesi
yönetimini,
küçük sanayi
sitelerinde
kooperatif
başkanlıklarını;
serbest ve/veya
endüstri
bölgelerinde
bölge
müdürlüklerini;
kültür ve turizm
koruma ve
gelişme
bölgelerinde,
turizm
merkezlerinde
Kültür ve Turizm
Bakanlığını veya
yetkili kıldığı
birimleri,
mevcut yerleşim
alanlarından
kopuk olarak
münferit
yapılmış tatil
köyü, tatil
sitesi, turizm
tesis
alanlarında site
yönetimlerini
veya tesis
işletmecilerini,
Atıksu arıtımı:
Suların çeşitli
kullanımlar
sonucunda atıksu
haline dönüşerek
yitirdikleri
fiziksel,
kimyasal ve
bakteriyolojik
özelliklerinin
bir kısmını veya
tamamını tekrar
kazandırabilmek
ve/veya
boşaldıkları
alıcı ortamın
doğal fiziksel,
kimyasal,
bakteriyolojik
ve ekolojik
özelliklerini
değiştirmeyecek
hale
getirebilmek
için uygulanan
fiziksel,
kimyasal ve
biyolojik arıtma
işlemlerinin
birini veya
birkaçını,
Atıksu
kaynakları:
Faaliyet ve
üretimleri
nedeniyle
atıksuların
oluşumuna
yolaçan
konutlar, ticari
binalar,
endüstri
kuruluşları,
maden ocakları,
cevher yıkama ve
zenginleştirme
tesisleri,
kentsel
bölgeler,
tarımsal
alanlar, sanayi
bölgeleri,
tamirhaneler,
atölyeler,
hastaneler ve
benzeri kurum,
kuruluş ve
işletmeler ve
alanlardır.
Bunlardan;
a)
Her atıksu
havzasında,
atıksu debisi
veya herhangi
bir kirlilik
parametresi
itibariyle
(kg/gün) veya
başka uygun bir
birim cinsinden
ifade edilen
kirletici yükü o
havzada
kanalizasyon
sisteminin
taşıdığı toplam
debi ve
kirletici
yükünün % 1
inden fazla olan
veya endüstriyel
atıksularda
günlük debisi 50
m3 den daha
fazla olan veya
tehlikeli ve
zararlı atıklar
içeren
endüstriyel
atıksu
kaynakları
önemli kirletici
atıksu
kaynaklarını,
b)
Atıksu debisi 50
m3/gün den daha
düşük olan ve
içerdiği
herhangi bir
kirlilik
parametresinin
türü ve miktarı
itibariyle
önemli kirletici
kaynak
özelliğini
taşımayan atıksu
kaynakları ise
küçük atıksu
kaynaklarını,
Atıksu toplama
havzası:
Atıksuların
alıcı ortamlara
verilmeden önce,
ilgili
mühendislik
çalışmalarında
belirlenen
sınırlar
dahilinde
toplandıkları
alanların
toplamını,
Bağlantı kanalı:
Atıksu
kaynağının
atıksularını
kanalizasyon
sistemine
ileten, parsel
bacası ile
atıksu kanalı
arasında yer
alan, mülk
sahibine ait
kanalı,
Balık
biyodeneyi:
Atıksuların
indikatör
organizma olarak
kullanılan
türden balıklar
üzerindeki
zehirlilik
etkisini
saptamaya
yarayan,
atıksuların
değişik
seyreltilerinde
48 saat, 72
saat, 96 saat
gibi belirli
süreler sonunda
balıkların sağ
kalma
yüzdelerinin
belirlenerek;
zehirliliğin,
seyrelti
oranları ile
ilişkili olarak
ifade edilmesini
sağlayan
standart bir
deneyi,
Debi: Bir akım
kesitinden birim
zamanda geçen
suyun hacmini,
Deşarj:
Arıtılmış olsun
olmasın,
atıksuların
doğrudan veya
dolaylı olarak
alıcı ortama
(sulamadan dönen
drenaj sularının
kıyıdan veya
uygun
mühendislik
yapıları
kullanılarak
toprağa
sızdırılması
hariç) veya
sistemli bir
şekilde
yeraltına
boşaltılmasını,
Derin deniz
deşarjı: Yeterli
arıtma
kapasitesine
sahip olduğu
mühendislik
çalışmaları ile
tespit edilen
alıcı ortamlarda
denizin
seyreltme ve
doğal arıtma
süreçlerinden
faydalanmak
amacıyla atık
suların
sahillerden
belirli
uzaklıklarda
deniz dibine
boru ve
difüzörlerle
deşarj
edilmesini,
Difüzör: Derin
deniz
deşarjlarında,
alıcı ortamlara
verilen atıksu
bulutunun
seyreltile-bilmesi
amacıyla atıksu
borusunun ucuna
eklenen ve çoklu
bir jet akımı
sağlayarak
birinci seyrelme
(S1) değerinin
öngörülen 40-100
veya daha büyük
değerler
almasını ve
atıksuların
alıcı ortama
çıkışı
sırasındaki akım
özelliklerini
kontrollu bir
biçimde sağlayan
özel bir
donanımı,
Ekonomik
uygulanabilirliği
ispatlanmış
ileri arıtma
teknolojileri:
Sürekli
işletilmesinde
başarısı
tecrübeyle sabit
olan, mukayese
edilebilir
metodlar,
düzenekler ve
işletme
şekilleriyle
kontrolları
yapılabilen,
alıcı ortamlara
ve atıksu
altyapı
tesislerine
deşarj
kısıtlarını
sağlayıcı
tedbirleri
pratikleştiren
ve kullanışlı
hale getiren,
ileri ve ülke
şartlarında
uygulanabilir
teknolojik
metodlar,
düzenekler,
işletme
biçimleri ve
arıtma
metodlarını,
Endüstriyel
atıksu: Endüstri
kuruluşlarından,
imalathanelerden,
atölyelerden,
tamirhanelerden,
küçük sanayi
sitelerinden ve
organize sanayi
bölgelerinden
kaynaklanan her
türlü işlem ve
yıkama artığı
suları, proses
suları ile
karıştırılmadan
ayrı olarak
işlem görüp
uzaklaştırılan
kazan ve soğutma
sularını,
Evsel atıksu:
Konutlardan ve
okul, hastane,
otel gibi küçük
işletmelerden
kaynaklanan,
insanların
günlük normal
yaşam
faaliyetlerindeki
ihtiyaç ve
kullanımları
nedeniyle oluşan
atıksuları,
Fekal atıklar:
Bir su
kütlesinin
özellikle
bakteriyolojik
açıdan
kirlenmesine
neden olan,
insan veya sıcak
kanlı
hayvanların
idrar, dışkı ve
kalıntılarını,
Haliç: Bir nehir
ağzındaki tatlı
su ile deniz
kıyı suyu
arasındaki geçiş
bölgesini,
Havza: Bir
akarsu, göl,
baraj rezervuarı
veya yeraltı
suyu haznesi
gibi bir su
kaynağını
besleyen yeraltı
ve yüzeysel
suların
toplandığı
bölgenin
tamamını,
Havza koruma
planları: Su
kaynakları
potansiyelinin
her türlü
kullanım
amacıyla
korunması, en
iyi bir biçimde
kullanımının
sağlanması,
kirlenmesinin
önlenmesi ve
kirlenmiş olan
su kaynaklarının
su kalitesinin
iyileştirilmesi
amacıyla yapılan
çalışmaların
bütününü içeren
su kalite koruma
planını,
Havza planları:
Su
kaynaklarından
etkin bir
biçimde
yararlanılabilmesi
için bu
kaynakların
sulama, taşkın
kontrolü, nehir
ulaşımı, içme
ve kullanma suyu
temini,
hidroelektrik
enerji üretimi,
drenaj, akarsu
havzası ıslahı
ve benzeri
amaçlarla
yapılan
çalışmaların
bütününü içeren
su kullanım
planını,
İçme ve kullanma
suyu: İnsanların
günlük
faaliyetlerinde
içme, yıkanma,
temizlik ve bu
gibi ihtiyaçları
için
kullandıkları,
sağlaması
gereken
özellikleri TS
266 ile
belirlenmiş
olan, bir toplu
su temini
sistemi
aracılığıyla çok
sayıda
tüketicinin
ortak
kullanımına
sunulan suları,
İçme ve kullanma
suyu rezervuarı:
İçme ve kullanma
suyu temin
edilen doğal
gölleri veya bu
amaçla
oluşturulan
baraj
rezervuarlarını,
İş
termin planı:
Atıksu
kaynaklarının
yönetmelikte
belirtilen alıcı
ortam deşarj
standartlarını
sağlamak için
yapmaları
gereken atıksu
arıtma tesisi
ve/veya
kanalizasyon
gibi altyapı
tesislerinin
gerçekleştirilmesi
sürecinde yer
alan yer
seçimi, proje,
ihale, inşaat,
işletmeye alma
gibi işlerin
zamanlamasını
gösteren planı,
İdare:
Yönetmelikte adı
geçen idare,
a)
2872 sayılı
Çevre Kanununun
12 nci maddesi
ve 4856 sayılı
Çevre ve Orman
Bakanlığı
Teşkilat ve
Görevleri
Hakkında Kanunun
2 nci maddesinin
(d) ve (j)
bentleri
uyarınca, atık,
artık ve
yakıtların
arıtılması,
uzaklaştırılması,
zararsız hale
getirilmesi ve
ithali ile
ilgili
denetimlerde ve
çevreye olumsuz
etkileri olan
her türlü
faaliyetin
izlenmesi ve
denetlenmesinde
Çevre ve Orman
Bakanlığını,
b)
Kurum, kuruluş
ve işletmelere
işletme ve
kullanım izni
verilmesi ve
denetim
görevinin
ifasında yetkili
olmak üzere;
1593 sayılı
Umumi
Hıfzıssıhha
Kanununun
268-275 inci
maddelerine göre
Sağlık
Bakanlığını,
2634 sayılı
Turizmi Teşvik
Kanununa göre
Kültür ve Turizm
Bakanlığını,
3143 sayılı
Sanayi ve
Ticaret
Bakanlığının
Teşkilat ve
Görevleri
Hakkında Kanuna
göre Sanayi ve
Ticaret
Bakanlığı ile
diğer kurum ve
kuruluşları,
5442 sayılı İl
İdaresi Kanunu,
5216 sayılı
Büyükşehir
Belediyesi
Kanunu, 1580
sayılı Belediye
Kanununun
verdiği yetkiler
doğrultusunda
mülki amirleri,
büyükşehir ve
şehir belediye
başkanlıklarını,
c)
Atıksu altyapı
tesislerinin
bulunduğu
yörelerde
bağlantı izni
ile bağlantı
kalite kontrol
izin belgelerini
veren ve kontrol
eden atıksu
altyapı
tesisleri
yönetimini,
d)
Alıcı su
ortamlarına
deşarj izni
için, mahalli
çevre kurulunun
uygun görüşü ile
mahallin en
büyük mülki
amirliğini,
e)
Derin deniz
deşarj izni
için, Mahalli
Çevre Kurulunun
uygun görüşü ile
mahallin en
büyük mülki
amirliğini,
f)
Yeraltı
sularının
kullanılması ve
korunmasında 167
sayılı Yeraltı
Suları Hakkında
Kanun ve 6200
sayılı Devlet Su
İşleri Umum
Müdürlüğü
Teşkilat ve
Vazifeleri
Hakkında Kanun
uyarınca yetkili
kılınan Devlet
Su İşleri Genel
Müdürlüğünü,
g)
2872 sayılı
Çevre Kanununun
15 ve 16 ncı
maddelerinde söz
edilen
faaliyetlerin
durdurulması
hallerinde
Sağlık
Bakanlığını,
Çevre ve Orman
Bakanlığını ve
mahallin en
büyük mülki
amirlerini,
h)
2872 sayılı
Çevre Kanununun
20, 21, 22 ve 23
üncü
maddelerinde
belirtilen idari
nitelikteki
cezaların
verilmesinde
mezkûr Kanunun
24 üncü
maddesinde
yetkili kılınan
kamu kurum ve
kuruluşlarını,
ı)
Bir çevre
yönetim planının
birden fazla
mülki idareyi
içine alan havza
kapsamında
oluşturulması
gereği duyulduğu
takdirde Çevre
ve Orman
Bakanlığını,
Kanalizasyon
sistemi: Ayrık
sistemde evsel
ve/veya
endüstriyel
atıksuları ayrı,
yağmur sularını
ayrı; bileşik
sistemde ise
bütün atıksuları
birlikte
toplamaya,
uzaklaştırmaya
ve arıtma
tesislerine
iletmeye yarayan
birbirleriyle
bağlantılı boru
ya da
kanallardan
oluşan sistemi,
Kirli balast:
Duran veya seyir
halindeki
tankerden,
gemiden veya
diğer deniz
araçlarından
su üzerine
bırakıldığında;
su üstünde veya
bitişik sahil
hattında petrol,
petrol türevi
veya
yağ izlerinin
görülmesine
neden olan veya
su üstünde ya da
su altında renk
değişikliği
oluşturan
veya askıda
katı
madde/emülsiyon
halinde
maddelerin
birikmesine yol
açan balast
suyunu,
Kıtaiçi su
kaynağı:
Karalarda bütün
yapay ve doğal
yeraltı ve
yüzeysel suları,
denizle
bağlantısı olan
su kaynaklarında
ise, tatlı su
sınır noktasına
kadar olan
suları,
Kıyı çizgisi:
Deniz, tabii,
suni göl, baraj
rezervuarları ve
akarsularda
taşkın durumları
dışında, suyun
karayla temas
ettiği
noktaların
birleşmesinden
oluşan çizgiyi,
Kıyı koruma
bölgesi: Deniz
ve göllerin kıyı
sularının, plaj
olarak veya
benzeri bir
amaçla
kullanılmaları
durumunda,
kirlenme riski
açısından
korumaya
alınması gereken
bölümlerini,
Kompozit numune:
Evsel ve
endüstriyel
atıksularda
belirli zaman
aralıklarında
atıksu debisiyle
orantılı olarak
alınan karışık
numuneyi,
Koy
ve körfezler:
Açık denizle
kütlesel su
alışverişinin
boğaz veya daha
geniş bir
açıklık
aracılığıyla
engellenmiş
olarak
sağlanabildiği
ve kıyı
çizgisinin
girintili
(içbükey) olduğu
deniz
bölümlerini,
Kuşaklama
kanalı: Baraj,
göl ve
körfezleri
korumak amacıyla
inşa edilen ve
çevreden gelen
atıksuların kıyı
boyunca
toplandığı
atıksu kanalını,
Numune alma
noktası: Atıksu
numune alma
noktası,
atıksuların
toplanıp şehir
atıksu sistemine
veya alıcı
ortamlara
boşaltım
noktasını; alıcı
ortam numune
alma noktası
ise, atıksuyun
alıcı ortama
deşarj edilerek
alıcı ortamla
tam olarak
karıştıktan
sonra numunenin
alındığı
noktayı,
Oluşan atıksu
miktarı: Belirli
bir oluşum
periyodu için
ölçümlerle veya
su tüketiminden
hareketle
yapılan
hesaplamalarla
belirlenen
atıksu
miktarını,
Organik atık:
Karıştıkları su
ortamında
biyokimsayal
olarak
parçalanarak
oksijen
tüketimine
yolaçan organik
maddeleri,
Ön
arıtma tesisi:
Atıksularının
özellikleri
nedeni ile;
a)
Kanalizasyon
sistemi
yardımıyla
toplanan
atıksular için
bu sisteme kabul
edilebilme
sınırlarını
sağlamak,
b)
Atıksuların
herhangi bir
diğer taşıma
aracı ile tekil,
ortak, organize
sanayi bölgesine
veya kamuya ait
atıksu arıtma ve
bertaraf
tesisine kabulü
için, bu
işletmelerin
giriş suları
için öngörülen
sınır değerlere
uymak,
c)
Derin deniz
deşarjı ile
alıcı ortamlara
doğrudan yapılan
atıksuların
boşaltımından
önce, bu konu
ile ilgili
öngörülen sınır
değerlere kadar
arıtmayı
sağlamak,
amacıyla
yapılması
istenen arıtma
tesisini,
Ötrofikasyon:
Göl veya su
hareketleri
kısıtlı olan
kapalı veya yarı
kapalı koy,
körfez, haliç,
lagün, ve
benzeri su
ortamlarına
özellikle
karbon, azot ve
fosfor gibi
besin
maddelerinin
taşınması ile
ekolojik
dengenin olumsuz
yönde
değişmesini,
Özel çevre
koruma bölgesi:
Ülkenin doğal
zenginlikleriyle
tanınan özel
bazı yörelerinde
mevcut ekolojik
dengenin
korunması ve
gelecek
nesillere
bozulmadan
intikal
ettirilebilmesi
için ayrılmış ve
2872 sayılı
Çevre Kanununun
3/3/1988 tarihli
ve 3416 sayılı
Kanunla değişik
9 uncu maddesi
gereğince
belirlenmiş özel
alanları,
Parsel bacası:
Parsel bağlantı
kanalının
başında numune
almak, ölçüm
yapmak, atıksu
akımını izlemek
için, içine
girilebilen ve
özel tipleri
İller
Bankasınca
belirlenmiş
bacaları,
Parsel atıksu
drenaj tesisi:
Atıksuların
parsel içinde
toplanması, ön
işlemi, kontrolu
ve şehir
kanalizasyonuna
bağlantısını
sağlayan
sistemi,
Rezervuar: Doğal
gölleri veya
suyun bir sedde
yapısı
arkasında
biriktirilmesi
ile oluşturulan
su hacmini,
Sanayi bölgesi:
Belirli üretim
alanlarında
çalışan organize
sanayi
bölgelerini;
esnaf ve
sanatkar
siteleri, küçük
sanayi bölgeleri
ve kooperatif
şeklinde üretim
yapan benzeri
tüzel kişiliğe
sahip
kuruluşları
kapsayan çeşitli
küçük ve büyük
sanayi
kuruluşlarının
toplu halde
bulundukları ve
atıksularını
ortak bir sistem
ile toplayarak
bertaraf
ettikleri
bölgeleri,
Seyrelme: Bir
alıcı ortama
deşarj edilen
atıksuyun
içerdiği bir
kirletici
parametrenin
atıksudaki
konsantrasyonunun
deşarj sonucunda
alıcı ortamda
oluşan fiziksel,
hidrodinamik
olaylar veya
çeşitli
fiziksel,
kimyasal ve
biyokimsayal
reaksiyonlar
sonucunda
azalmasını ve
atıksuyun alıcı
ortama deşarj
şekli ve alıcı
ortamın taşıdığı
özelliklere
bağlı olarak
hesaplanabilen
bir büyüklüğü,
Slaç: Gemilerin
makine
dairelerinde
yakıtın ve yağın
ayrıştırılması
sonucu geride
kalan,
kullanılmayan
atık kısmı
(yakıt/yağ
çamuru),
Slop:
Tankerlerde
yükün
boşaltılmasından
sonra tanklarda
kalan artık
kısmı (yük
çamuru),
Sintine suyu:
Gemilerin
sintine
bölümünde
biriken makine
dairelerinde
olabilecek kaçak
ve sızıntı su ve
yağları,
Su
kalitesi
karakteristik
değeri: Ortam
kalitesini
belirlemek üzere
alınan su
numunelerinde
herhangi bir
parametre için
yapılan
ölçümlere ait %
90 yüzdelik
değerini,
Su
kalitesi
kriterleri:
Kullanım
amaçlarının
belirlenmiş olup
olmadığına
bakılmaksızın
bütün su
kaynaklarının
dengeli ve
sağlıklı
ortamlar olarak
muhafazası
esasına göre, su
kaynaklarının
korunmasına ve
kullanım
planlanmasına
temel teşkil
etmek üzere,
yapılmış veya
yapılacak
kullanım
sınıflarına
uygunluk
açısından su
kaynaklarından
beklenen
fiziksel,
kimyasal ve
biyolojik
özellikleri,
Su
kirliliği: Su
kaynağının
kimyasal,
fiziksel,
bakteriyolojik,
radyoaktif ve
ekolojik
özelliklerinin
olumsuz yönde
değişmesi
şeklinde
gözlenen ve
doğrudan veya
dolaylı yoldan
biyolojik
kaynaklarda,
insan
sağlığında,
balıkçılıkta, su
kalitesinde ve
suyun diğer
amaçlarla
kullanılmasında
engelleyici
bozulmalar
yaratacak madde
veya enerji
atıklarının
boşaltılmasını,
Su
kirliliği
kontrol
standartları:
Belirli bir
amaçla kullanımı
planlanan su
kütlelerinin
mevcut su kalite
kriterleri
uyarınca kalite
denetimine tabi
tutulabilmesi ve
daha fazla
kalite kaybının
önlenmesi için
konulmuş sınır
değerlerini ve
bu sınır
değerlerinden;
a)
Atıksu boşaltımı
dolayısı ile
alıcı ortam
sayılan su
kütlelerinin
kalite
özelliklerini
bozmasını
engellemek üzere
konulmuş
olanları, alıcı
ortam
standartlarını,
b)
Aynı amaçla,
boşaltılan
atıksuların
kalite
özelliklerini
kısıtlayanları
ise deşarj
standartlarını,
Su
toplama havzası:
Göllerde ve
rezervuarlarda
bu su kaynağını
besleyen yeraltı
ve yüzeysel
suların
toplandığı
bölgenin
tamamını; bir
akarsu
parçasında ise
belirli bir
kesiti besleyen
bölgenin memba
kesimini,
T90 - değeri:
Fekal kaynaklı
indikatör
mikroorganizmaların,
deniz ve kıyı
sularındaki
ortam
şartlarında,
hidrodinamik ve
dispersiv
seyrelme
şartları sabit
tutulmak
kaydıyla, ilk
konsantrasyonlarının
% 10 una
düşünceye kadar
geçecek süreyi,
Tabakalaşma:
Haliçler, koy ve
körfezler başta
olmak üzere,
kıyı ve açık
deniz
bölümlerinde ve
göllerde
derinlik boyunca
sıcaklık,
tuzluluk ve
bunlara bağlı
yoğunluk
farklılaşmasının
aniden büyük
değerler
göstermesi
sebebiyle,
farklı
özelliklerde
birden fazla su
kütlesinin
bulunabilmesini,
Tam
karışım noktası:
Atıksuyun alıcı
ortamda dağılıp
yeknesak bir
konsantrasyona
ulaştığı deşarj
noktasına en
yakın noktayı,
Tatlı su sınır
noktası: Denizle
bağlantısı olan
kıtaiçi su
kaynaklarında
tuzluluk
derecesinin
hissedilir
derecede arttığı
ve tespitinde
klorür iyonları
konsantrasyonunun
250 mg/L olarak
kabul edildiği
noktayı,
Tehlikeli ve
zararlı
maddeler:
Solunum,
sindirim veya
deri
absorbsiyonu ile
akut toksisite
ve uzun sürede
kronik
toksisite,
kanserojen etki
yapan, biyolojik
arıtmaya karşı
direnç gösteren,
yeraltı ve
yüzeysel
sularını
kirletmemeleri
için Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği Suda
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliği uyarınca
özel muamele ve
bertaraf
işlemleri
gerektiren
maddeleri,
Üretkenlik
(prodüktivite):
Brüt (gros)
birincil
üretkenlik,
deniz ve göl
gibi su
kütlelerinde
anorganik
karbonun birim
zaman ve yüzey
alanı başına
organik ürünlere
dönüştürülerek,
organizma
bünyesine alınan
miktarını; net
birincil
üretkenlik ise
iç solunum ve
diğer enerji
kayıpları
düşüldükten
sonra kalan
birincil
üretkenlik
miktarını,
Yağmur suyu
kanalı: Ayrık
sistem
kanalizasyon
yapılarında
yağış suları,
yüzeysel sular,
drenaj sularını
taşıyan
kanalları,
Yeraltı suları
(YAS): Toprak
yüzeyinin
altında, durgun
veya hareket
halinde olan
bütün suları,
Zehirlilik
(toksisite):
Zehirli olarak
tanımlanan bir
maddenin belirli
bir
konsantrasyondan
fazla olarak su
ortamında
bulunmasıyla
insan
sağlığının,
çeşitli
indikatör
organizmaların
sağlığının ve
ekosistem
dengesinin
tehdit
edilmesini; akut
veya kronik
hastalıklara,
teratojenik,
genetik
bozulmalara ve
ölümlere yol
açması
özelliğini,
ZSF
(zehirlilik
seyrelme
faktörü):
Atıksuların
zehirlilik
derecesini
belirlemede
kullanılan bir
birimi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İlkeler
Suların
Korunması ile
İlgili Esaslar
Madde 4 —
Suların
korunması ve
kirlenmesinin
önlenmesinde;
a)
Su kirliliği
kontrolu
açısından her
tür kirletici
kaynağın bir
izin belgesine
bağlanması,
b)
Evsel kaynaklı
atıksular için,
konuta giren
temiz su
miktarının
atıksuya eşit
olması,
c)
Kıta içi
yüzeysel
suların, yeraltı
sularının ve
deniz sularının
çeşitli kullanım
amaçlarına göre
sınıflandırılmasını
sağlayacak su
kalite
kriterleri
çerçevesinde su
kirliliğinin en
yoğun olduğu
bölgelerin
saptanması, su
kaynaklarının en
uygun
kullanımlarının
sağlanması
çalışmalarını
yapmak/yaptırmak
ve alınacak
tedbirlerin
önceliklerinin
belirlenmesi,
d)
Atıksu miktarını
ve atık sudaki
atık
konsantrasyonunu
en aza indirerek
kirliliği
kaynağında
önleyecek
teknoloji ile
üretim
yapılması,
e)
Atık su
arıtımında
teknik ve
ekonomik açıdan
uygun arıtma
yöntemlerinin
seçilmesi,
f)
Benzer nitelikte
atıksu üreten
endüstriler ve
yerleşimler için
ortak atıksu
arıtma tesisi
kurulması,
g)
Ötrofikasyon
riski olan göl,
gölet, koy,
körfez gibi
hassas alıcı su
ortamlarına
deşarj yapacak
atık su arıtım
tesislerinin,
gerektiğinde
azot ve fosfor
giderimi
gerçekleştirebilecek
şekilde
tasarımının
yapılması,
h)
Su ürünleri
istihsal
alanlarının
korunması için
gerekli
tedbirlerin
alınması,
ı)
Bu Yönetmelikte
tanımı yapılmış
olan özel çevre
koruma bölgeleri
için standart
listelerinde
ayrıca alıcı
ortam standardı
verilmemiş
olmakla beraber;
Yönetmelikte
verilmiş olan su
ortamları kalite
sınıflandırma
listelerinde her
grup için ayrı
ayrı olmak üzere
en yüksek
kaliteli sulara
ait kalite
parametrelerine
uyulması ve özel
tedbirler
alınması,
esastır.
Havza Planı ,
Havza Koruma
Planı
Madde 5 —
Kıta içi su
kaynaklarının
mevcut
kalitesinin
kullanım
alanları için
gerekli kalite
kriterlerine
uygunluğunun
tespitinin ve
havza planının
ilgili
kurumların
görüşünü alarak
Devlet Su İşleri
Genel
Müdürlüğünce
yapılması
esastır.
Kıta içi su
kaynaklarının
her türlü
kullanım
amacıyla
korunması,
kirlenmesinin
önlenmesi ve
kirlenmiş olan
su kaynaklarının
su kalitesinin
iyileştirilmesi
amacıyla
havzanın
özelliklerinin
de dikkate
alındığı bir
havza koruma
planı yapılması
esastır. Yapılan
havza koruma
planı sonucunda
uzun vadeli bir
koruma programı
ve koruma
tedbirleri
belirlenir. Bu
yolla
hazırlanacak
koruyucu plana
uyulması
esastır.
Havza koruma
planı Devlet Su
İşleri Genel
Müdürlüğü ve
ilgili
kuruluşların
görüşleri
alınarak
Bakanlıkça
yapılır ve/veya
yaptırılır.
Suların
Korunacağı
Kirletici
Etkenler
Madde 6 —
Alıcı su
ortamlarında
evsel,
endüstriyel,
tarımsal, deniz
trafiği ve
benzeri
kaynaklardan
dolayı
kirlenmeye neden
olan başlıca
etkenler aşağıda
belirtilmiştir.
a)
Fekal atıklar,
b)
Organik
atıklar,
c)
Kimyasal
Atıklar,
d)
Aşırı üretim
artışına neden
olan besin
maddelerinin,
alıcı ortamın
dengesini
bozacak şekilde
aşırı boşaltımı,
e)
Atık ısı,
f)
Radyoaktif
atıklar,
g)
Denizden
dibinden taranan
malzeme, çamur,
çöp ve hafriyat
artıklarının ve
benzeri
atıkların
boşaltımı,
h)
Gemi ve diğer
deniz
araçlarından
kaynaklanan
petrol türevli
katı ve sıvı
atıklar (sintine
suyu, kirli
balast, slaç,
slop, yağ ve
benzeri
atıklar),
ı)
Yukarıda
sayılanların
dışında kalan
Tehlikeli ve
Zararlı
Maddeler
Tebliğinde sınır
değerler
getirilen
maddeler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Su Ortamlarının
Kalite
Sınıflandırılması
Kıtaiçi Yüzeysel
Suların
Sınıflandırılması
Madde 7 —
Kıtaiçi yüzeysel
suların
kalitelerine
göre yapılan
sınıflama
aşağıda
verilmiştir.
Sınıf I :
Yüksek kaliteli
su,
Sınıf II :
Az kirlenmiş su,
Sınıf III :
Kirli su,
Sınıf IV :
Çok kirlenmiş
su.
Tablo 1 de
sınıflandırma
için geçerli su
kalite
parametreleri ve
bunlara ait
sınır değerleri
Sınıf I, II, III
ve IV için ayrı
ayrı
verilmiştir. Bir
su kaynağının bu
sınıflardan
herhangi birine
dahil
edilebilmesi
için bütün
parametre
değerleri, o
sınıf için
verilen
parametre
değerleriyle
uyum halinde
bulunmalıdır.
Yukarıda
belirtilen
kalite
sınıflarına
karşılık gelen
suların,
aşağıdaki su
kullanım
alanları için
uygun olduğu
kabul edilir.
a)
Sınıf I - Yüksek
kaliteli su;
1)
Yalnız
dezenfeksiyon
ile içme suyu
temini,
2)
Rekreasyonel
amaçlar (yüzme
gibi vücut
teması
gerektirenler
dahil),
3)
Alabalık
üretimi,
4)
Hayvan üretimi
ve çiftlik
ihtiyacı,
5)
Diğer amaçlar.
b)
Sınıf II - Az
kirlenmiş su;
1)
İleri veya uygun
bir arıtma ile
içme suyu
temini,
2)
Rekreasyonel
amaçlar,
3)
Alabalık dışında
balık üretimi,
4)
Teknik Usuller
Tebliği’nde
verilmiş olan
sulama suyu
kalite
kriterlerini
sağlamak
şartıyla sulama
suyu olarak,
5)
Sınıf I
dışındaki diğer
bütün
kullanımlar.
c)
Sınıf III -
Kirlenmiş su;
gıda, tekstil
gibi kaliteli su
gerektiren
endüstriler
hariç olmak
üzere uygun bir
arıtmadan sonra
endüstriyel su
temininde
kullanılabilir.
d)
Sınıf IV - Çok
kirlenmiş su;
Sınıf III için
verilen kalite
parametrelerinden
daha düşük
kalitede olan ve
üst kalite
sınıfına
iyileştirilerek
kullanılabilecek
yüzeysel
sulardır.
Su
Kalite Sınıfının
Belirlenmesi
Madde 8 —
Su kaynağından
alınan numuneler
üzerinde yapılan
analiz
sonuçlarına göre
Tablo 1 de
görülen her
parametre grubu
için (A,B,C,D)
ayrı ayrı kalite
sınıfı tespit
edilir. Ayrıca o
grup içindeki
her bir
parametreye göre
belirlenir. Bir
gruba ait en
düşük kalite
sınıfı o grubun
sınıfını
belirler.
Ölçülen kirlilik
parametrelerinin
değerlerinden
hareketle
karakteristik
değeri
bulabilmek için
ortalama,
standart sapma
ve gerekli
istatistiki
parametreler
hesaplanır.
Uygun olasılık
dağılım
tablosunda 0.90
olasılık
değerine karşı
gelen değişken
değerine eşit
standardize
değişken veren
parametre değeri
karakteristik
değeri ifade
eder.
Karakteristik
değerin
belirlenmesinde
kaza sonunda
oluşan durumları
yansıtan ve
bariz analiz
hataları sonucu
ortaya çıkan
sonuçlar dikkate
alınmaz.
Herhangi bir su
kütlesinin bir
noktasında
ölçülen
kıyaslama
parametresinin
belirlenecek
karakteristik
değeri, Tablo 1
de verilen üst
sınırlara göre,
hangi su kalite
sınıfının üst
değerinden daha
küçük ise,
numune alma
noktası o sınıfa
aittir.
Kıyaslama; pH
için o sınıfa
ait aralık
içinde
kalınacağı,
çözünmüş oksijen
konsantrasyonu
ve doygunluk
yüzdesi için ise
o sınıfta
verilen sayılar
alt sınır değer
olacağı kabul
edilerek
yapılır.
Göl
Sularının Kalite
Sınıflandırılması
Madde 9 —
Çeşitli
amaçlarla
kullanılan göl,
gölet ve baraj
rezervuarlarının
kalite
özellikleri ve
sınıflandırılması
7 nci ve 8 inci
maddede
açıklanan
şekilde Tablo 1
gereğince
yapılır. Ancak,
göller ve baraj
rezervuarları
için Tablo 1 de
verilen çözünmüş
oksijen
konsantrasyonları
ve oksijen
doygunluk
yüzdeleri
sınıflandırmaya
esas alınmaz.
Göllerde
Ötrofikasyon
Kontrolü
Madde 10 —
Göl, gölet ve
baraj
rezervuarlarının
ötrofikasyon
kontrolü
bakımından Tablo
2 de yer alan
alıcı ortam
standartlarına
uyulması
zorunludur.
Ötrofikasyon
riski olan bu
tür kıtaiçi
yüzeysel sularda
su ürünleri
üretimi söz
konusu ise
Bakanlık, Tarım
ve Köyişleri
Bakanlığı ile
koordineli
çalışır.
Kıta içi
yüzeysel Suların
Kalitesine
İlişkin Planlama
Esasları
Madde 11 —
Kıtaiçi yüzeysel
suların kalite
sınıflarının
tespiti
aşağıdaki
işlemler
sonucunda
yapılır.
a)
Yüzeysel suyun
yan kol
bağlantıları ve
atıksu deşarj
noktaları
işaretlenir.
Numune alma
noktaları buna
göre belirlenir.
Numune alma
noktası tespiti
sırasında akım
koşullarındaki
sürekliliği
bozan coğrafi ve
hidrolojik
olgular dikkate
alınır.
b)
Numune alma
sıklığı, minimum
süresi ve
numunelere
uygulanacak
analizler Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
Numune Alma ve
Analiz Metodları
Tebliğine göre
yapılır.
c)
Yapılan
analizler
sonucunda
numuneyi temsil
edecek
karakteristik
değerler
belirlenir.
d)
Alınan su
numunelerinde
yapılan
analizler
A,B,C,D
parametre
gruplarına göre
sınıflandırılır.
e)
Numunenin
A,B,C,D
gruplarına göre
seçilen kalite
parametresine
ait bulunan
karakteristik
değerleri Tablo
1 A,B,C,D
gruplarında
verilen sınır
değerlerle
kıyaslanır. Bu
kıyaslamalardan
sonra numunenin
alındığı
noktanın sınıfı
(I,II,III,IV)
belirlenir.
f)
Bir yüzeysel su
ortamının
çeşitli numune
alma noktaları
için belirlenen
kalite sınıfları
tablolar halinde
veya harita ve
plan üzerinde
kalite
sınıflarını
işaretleyerek
gösterilir. Bu
işaretlemeden
hareketle akarsu
parçası veya
durgun su
alanının kalite
sınıfları
belirlenir.
g)
Su potansiyelini
korumak
amacıyla, Sınıf
I suların su
toplama
havzalarında,
halen söz konusu
su kaynağından
herhangi bir
biçimde içme
suyu temin
edilip
edilmediğine
bakılmaksızın,
bu Yönetmeliğin
20 nci
maddesinin (b)
bendinde
belirlenen
önlemler alınır.
Sınıf II
sulardan içme ve
kullanma suyu
olarak
yararlanma
imkanı
bulunanların, su
alma noktası
menbaına atık
veya atıksu
boşaltımı
yapılmaması
esastır. Bunun
dışında kalan
amaçlarla, Sınıf
II sularda
mevcut kaliteyi
korumak; teknik
ve ekonomik
açıdan tutarlı
ise, Sınıf III
sularda kaliteyi
iyileştirmeye
çalışmak
esastır. Sınıf
IV sularda ise
amaç, uzun
vadeli bir havza
koruma planı
çerçevesinde
mevcut kaliteyi
iyileştirmektir.
h)
Buraya kadar
belirtilen
kalite sınıfı
belirleme
çalışmaları
zaman
alacağından, bu
süre içinde
İdare, atık veya
arıtılmış veya
doğrudan atıksu
boşaltımı söz
konusu olan
sularda, (g)
bendinde
amaçlanan
hedeflerin
zedelendiği
kanaatine
varırsa Devlet
Su İşleri Genel
Müdürlüğünün
görüşüne
başvurarak
bilimsel kuruluş
ve/veya uzman
kişilere bir
tespit
yaptırabilir.
ı)
İçme ve kullanma
suyu temin
edilmesi
planlanan
yüzeysel su
havzalarında,
bu Yönetmelik
hükümleri, su
temin projesinin
yatırım
programına
alınması ile
birlikte
uygulanmaya
başlanır.
Yeraltı
Sularının
Sınıflandırılması
Madde 12 —
Yeraltı
sularının
kalitelerine
göre tanımlanan
sınıflar aşağıda
verilmiştir.
Sınıf YAS I:
Yüksek kaliteli
yeraltı suları,
Sınıf YAS II:
Orta kaliteli
yeraltı suları,
Sınıf YAS III:
Düşük kaliteli
yeraltı suları.
a)
Sınıf YAS I -
Yüksek kaliteli
yeraltı suları;
Sınıf YAS I
sular içme
suyunda ve gıda
sanayiinde
kullanılabilen
yeraltı
sularıdır. Bu
sınıfa giren
yeraltı suları
diğer her türlü
kullanma amacına
uygundur. Sınıf
YAS I suları,
gerektiğinde
uygun bir
dezenfeksiyon
işleminden sonra
içme suyu olarak
kullanılabilirler.
Sadece
havalandırma ile
gerekli
oksijenin
sağlanması
şartıyla, Sınıf
I yüzeysel
sulara ait
kalite
parametrelerini
sağlayan yeraltı
suları Sınıf YAS
I sular olarak
kabul edilir.
b)
Sınıf YAS II -
Orta kaliteli
yeraltı suları;
Sınıf YAS II
sular, bir
arıtma
işleminden sonra
içme suyu olarak
kullanılabilecek
sulardır. Bu
sular tarımsal
su ve hayvan
sulama suyu veya
sanayide soğutma
suyu olarak
herhangi bir
arıtma işlemine
gerek duyulmadan
kullanılabilir.
Sınıf II
yüzeysel sulara
ait kalite
parametrelerini
sağlayan sular,
Sınıf YAS II
sular olarak
kabul edilir.
Ancak demir,
amonyum, mangan
ve çözünmüş
oksijen için
konulmuş
sınırların bu
sınıfa giren
sularda
sağlanması
gerekli
değildir.
c)
Sınıf YAS III -
Düşük kaliteli
yeraltı suları;
Sınıf YAS III
sular (a) ve (b)
bentlerindeki
kalite
parametreleri
karşılamayan
sulardır. Bu
suların kullanım
yeri, ekonomik,
teknolojik ve
sağlık açısından
sağlanabilecek
arıtma derecesi
ile belirlenir.
Yeraltı
Sularının
Sınıflarının
Belirlenmesi
Madde 13 —
Numune alma
noktalarının
sınıflarının
belirlenmesi
aşağıdaki
şekilde
yapılır;
a)
Yeraltı
sularının
sınıflandırılması
için numune alma
noktalarının
seçimi yapılır.
Bu belirleme
işlemi
yapılıncaya
kadar, yeraltı
suyu çekilen
bütün kuyular
numune alma
noktalarıdır.
Numune alma
sıklığı, minimum
süresi,
uygulanacak
analizler ve
karakteristik
değer
belirlemesi,
Numune Alma ve
Analiz Metodları
Tebliğine göre
yapılır.
b)
Numune alma
noktalarının
sınıflandırılmasında,
yalnızca üç
sınıf (YAS I,
YAS II, YAS III)
göz önüne
alınır.
Deniz ve Kıyı
Sularının
Sınıflandırılması
Madde 14 —
Deniz ve kıyı
suları kullanım
amaçlarına göre
aşağıdaki
sınıflamaya tabi
tutulur;
Sınıf D I: Su
ürünleri üretimi
alanları,
Sınıf D II:
Rekreasyon
alanları,
Sınıf D III:
Ticari,
endüstriyel ve
diğer
kullanımlar
sonucu etkilenen
alanlar.
Yukarıda verilen
sınıflamaya göre
deniz suyu
kullanım
alanları ve
özellikleri
aşağıda
belirlenmiştir;
a)
Sınıf D I - Su
ürünleri
üretimi
alanları;
1)
Yoğun ticari
balıkçılık, su
ürünleri
avcılığı yapılan
açık denizler,
2)
Yoğun kıyı
balıkçılığı ve
kabuklu su
ürünleri
yetiştirme
alanları,
3)
Dalyancılık
alanları.
Bu
alanlardan
beklenen deniz
ve kıyı suları
kalitesi için
Tarım ve
Köyişleri
Bakanlığı
tarafından
belirlenen alıcı
ortam
standartlarına
uyulur.
b)
Sınıf D II -
Rekreasyon
alanları;
Bu
sınıfta plaj
olarak
kullanılan kıyı
suları ile temas
gerektirmesine
bakılmaksızın
sportif amaçla
kullanılan deniz
suları ve
estetik
mülahazalar için
gerekli deniz ve
kıyı sularının
sağlanması
gereken standart
değerler Tablo 3
de
verilmektedir.
c)
Sınıf D III –
Gemi ve deniz
araçları ile
ticari,
endüstriyel ve
diğer
kullanımlar
sonucu etkilenen
alanlar.
Bu
sularda genelde
Tablo 4 teki
kalite
kriterleri
aranırsa da bu
kalitenin altına
düşülmesiyle bu
sınıftaki
kullanım imkanı
aksamaz. Bununla
beraber bu
sularda kalite
düşmesine sebep
olanlar dahi
kirletme yasağı
nedeniyle takibe
alınır ve 2872
sayılı Çevre
Kanununda ki
müeyyidelere
tabi tutulurlar.
Deniz ve Kıyı
Sularının Kalite
Kriterleri
Madde 15 —
Herhangi bir
amaçla kullanım
açısından
sınıflamaya
alınmış olsun ya
da olmasın tüm
kıyı ve deniz
sularının
sağlıklı bir
ortam halinde
muhafazası için,
deniz sularının
genel kalite
kriterlerine
uymak esastır.
Bu kriterler
Tablo 4 te
verilmiştir. Su
ürünleri üretimi
yapılan deniz ve
kıyı sularının
alıcı ortam
standartları
Tarım ve
Köyişleri
Bakanlığınca
belirlenen
standartlara
uygun olmalıdır.
Rekreasyon
amaçlı deniz ve
kıyı sularının
sağlanması
gereken standart
değerler Tablo 3
de
verilmektedir.
Su
ürünleri
üretimi
alanları alıcı
ortam
standartları ile
Tablo 3 ve 4 te
yer alan
değerlerin
bozulmasına
neden olan
faaliyetlere
2872 sayılı
Kanunun ilgili
maddeleri
gereğince
yaptırım
uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Su Kalitesine
İlişkin Planlama
Esasları ve
Yasaklar
İçme ve Kullanma
Suyu Temin
Edilen Kıtaiçi
Yüzeysel Sularla
İlgili Kirletme
Yasakları
Madde 16 —
İçme ve kullanma
suyu
rezervuarlarının
ve benzeri su
kaynaklarının
korunmasında,
kaynağın ve
havzasının
özellikleri
bilimsel
çalışmalar ile
değerlendirilerek,
koruma
alanlarının
tanımı ve koruma
esasları ile
ilgili olarak
her kaynak ve
havzasına
ilişkin özel
hükümler
getirilinceye
kadar aşağıda
verilen genel
ilkeler ve
koruma alanları
geçerlidir. Özel
hükümler
Bakanlıkça veya
Bakanlıkla
koordineli
olarak ilgili
valiliklerce
yapılır/yaptırılır.
Özel hükümlerin
ilgili imar
planlarında ve
çevre düzeni
planında aynen
yer alması ve
idare tarafından
uygulanması
esastır.
a)
İçme ve kullanma
suyu
rezervuarına
atık su deşarj
edilemez. Su
kaynağını
besleyen akar ve
kuru derelere
ise su
kalitesini
değiştirecek
şekilde atık su
deşarjına izin
verilmez.
b)
Her türlü katı
atık ve artıklar
bu tür su
kaynaklarına
atılamaz ve
atılmasına izin
verilemez.
c)
Akaryakıt ile
çalışan kayık,
motor ve benzeri
araçların
kullanılmasına
izin verilmez.
Yelkenli,
kürekli veya
akümülatör ile
çalışan
vasıtalara ve
sallara izin
verilebilir.
Ancak, göl yüzey
alanının çok
büyük olması
nedeniyle yöre
halkının;
güvenlik, toplu
taşıma, su
ürünleri
çıkarılması gibi
gerekli
ihtiyaçlarını
karşılamak
amacıyla,
akaryakıt ile
çalışacak su
araçlarının
kullanılmasına
su alma yapısına
300 metreden
daha yakın
olmamak şartıyla
Devlet Su İşleri
Genel
Müdürlüğünce
izin
verilebilir. Bu
amaçla
kullanılacak
araçlarda
oluşabilecek her
türlü atıksu ve
sintine suyunun
arıtıldıktan
sonra bile içme
ve kullanma suyu
rezervuarına
boşaltılması
yasaktır.
d)
İçme ve kullanma
suyu
rezervuarlarının
su toplama
havzaları içinde
bulunan devlete,
belediyelere ve
kamuya ait
araziler koruma
alanları için
verilen
kısıtlamalara
tabidir.
Ancak askeri
tesisler için bu
kısıtlamalar,
Millî Savunma
Bakanlığı ile
Bakanlıkça
ayrıca
belirlenir.
e)
Yüzme, balık
tutma, avlanma,
piknik yapmaya,
su alma
noktasına 300
metreden daha
yakın olan
yerlerde izin
verilemez.
f)
İçme ve kullanma
suyu temin
edilen
rezervuarlarda
ihale yoluyla
balık avı
yapılması, su
ürünleri
çıkarılması ve
yetiştiriciliğinin
yapılması
yasaktır.
Ancak, Devlet Su
İşleri Genel
Müdürlüğünce
ekonomik bölge
oluşturulan
rezervuarlarda
Bakanlık ve
Tarım ve
Köyişleri
Bakanlığından
olumlu görüş
almak kaydıyla,
ihale yoluyla
balık avı
yapılmasına ve
su ürünleri
çıkarılmasına
izin
verilebilir.
g)
Derelerden kum
ve çakıl
çıkarılması
amacıyla kum
ocağı
açılmasına izin
verilmez.
Mutlak Koruma
Alanı
Madde 17 —
Mutlak koruma
alanı, içme ve
kullanma suyu
rezervuarının
maksimum su
seviyesinden
itibaren 100 m
genişlikteki
şerit, mutlak
koruma alanıdır.
Söz konusu
alanın sınırının
su toplama
havzası sınırını
aşması halinde,
mutlak koruma
alanı havza
sınırında son
bulur. Bu alanda
aşağıda
belirtilen
koruma
tedbirleri
alınır,
a)
Koruma alanı
içinde kalan
bölge, su tutma
yapısını
halihazırda
yapan veya
yapacak idarece
kamulaştırılır.
Doğal göllerde
ise kamulaştırma
suyu kullanan
idare/idarelerce
yapılır. Mevcut
içme ve kullanma
suyu amaçlı
yapay ve doğal
göllerin mutlak
koruma alanının
kamulaştırılması
suyu kullanan
idare veya
idarelerce
yapılır.
b)
İçme ve kullanma
suyu projesine
ve mevcut
yapıların
kanalizasyon
sistemlerine ait
mecburi teknik
tesisler hariç
olmak üzere, bu
alanda hiçbir
yapı yapılamaz.
Bu alanda kalan
mevcut yapılar
dondurulmuştur.
c)
Çevre düzeni
planına
uyularak, bu
alan içinde
gölden
faydalanma,
piknik, yüzme,
balık tutma ve
avlanma
ihtiyaçları için
cepler teşkil
edilir. Bu
cepler su alma
yapısına 300
metreden daha
yakın olamaz.
d)
Kamulaştırmayı
yapan idarece
gerekli görülen
yerlerde alan
çitle çevrilir
veya koruma
alanı teşkil
edilir.
Kısa Mesafeli
Koruma Alanı
Madde 18 —
Kısa mesafeli
koruma alanı,
içme ve kullanma
suyu
rezervuarlarının
mutlak koruma
alanı sınırından
itibaren 900 m
genişliğindeki
şerittir. Söz
konusu alan
sınırının, su
toplama havzası
sınırını aşması
halinde, kısa
mesafeli koruma
alanı havza
sınırında son
bulur. Kısa
mesafeli koruma
alanı içinde;
a)
Turizm, iskan ve
sanayi
yerleşmelerine
izin verilemez.
b)
Her türlü katı
atık ve
artıkların
depolanmasına ve
atılmasına izin
verilemez.
c)
Bu Yönetmeliğin
17 nci
maddesinin (b)
bendinde anılan
mecburi teknik
tesisler ile
2863 sayılı
Kültür ve Tabiat
Varlıklarını
Koruma Kanunu
kapsamına giren
uygulamalar
dışında
hafriyat
yapılamaz.
d)
Sıvı ve katı
yakıt depolarına
izin verilemez.
Bu alanda kalan
mevcut yapılar
dondurulmuştur.
Dondurulan
binalarda mevcut
oturma alanında
değişiklik
yapmamak,
kullanım
maksadını
değiştirmemek ve
dış cephede
mimari
değişiklik
yapmamak
şartıyla gerekli
tadilat ve bakım
yapılabilir.
e)
Bu alanın
rekreasyon ve
piknik amacıyla
kullanılmasına
dönük kamu
yararlı ve günü
birlik turizm
ihtiyacına cevap
verecek, sökülüp
takılabilir
elemanlardan
meydana gelen,
geçici nitelikte
kır kahvesi,
büfe gibi
yapılara, suyu
kullanan idarece
onanmış çevre
düzeni ve
uygulama
planlarına ve
plan kararlarına
uygun olarak
izin
verilebilir.
f)
Bu alanda
yapılacak
ifrazlardan
sonra elde
edilecek her
parsel 10000 m2
den küçük
olamaz. (e)
bendinde
belirtilen
nitelikteki
yapıların kapalı
kısımlarının
toplam alanı her
parselde 100 m2
yi geçemez.
g)
(e) bendinde
belirtilen
yapıların atık
suları, Sağlık
Bakanlığının
13/3/1971
tarihli ve 13783
sayılı Resmi
Gazete’de
yayımlanarak
yürürlüğe giren,
Lağım Mecrası
İnşaası Mümkün
Olmayan Yerlerde
Yapılacak
Çukurlara Ait
Yönetmelik
hükümlerine göre
yapılacak olan
sızdırmaz
nitelikteki
fosseptiklerde
toplanır ve
atıksu altyapı
tesisine
verilir.
h)
Suni gübre ve
tarım ilaçları
kullanmamak
şartıyla,
hayvancılık ile
ilgili yapılar
hariç olmak
üzere kontrollü
otlatmaya ve
diğer tarımsal
faaliyetlere
Tarım ve
Köyişleri
Bakanlığının
kontrol ve
denetiminde izin
verilir. Ayrıca
erozyonu
azaltıcı
metodların
uygulanması
esastır.
ı)
Zorunlu
hallerde, imar
planı gereği
yapılacak
yolların bu
alandan geçecek
olan
kısımlarında
sadece ulaşımla
ilgili
işlevlerine
gerekli
tedbirlerin
alınması şartı
ile izin
verilebilir.
Dinlenme tesisi,
akaryakıt
istasyonu ve
benzeri tesisler
yapılamaz.
j)
Bu alanda
4/9/1988
tarihinden veya
kaynağın içme ve
kullanma suyu
kapsamına
alındığı
tarihten önce
mevcut olan
yerleşim ve
sanayi
tesislerinden
kaynaklanan atık
suların havza
dışına
çıkartılması
esastır.
Orta Mesafeli
Koruma Alanı
Madde 19 —
Orta mesafeli
koruma alanı
içme ve kullanma
suyu
rezervuarlarının
kısa mesafeli
koruma alanı
sınırından
itibaren 1
kilometre
genişliğindeki
şerittir. Söz
konusu alan
sınırının su
toplama havzası
sınırını aşması
halinde, orta
mesafeli koruma
alanı havza
sınırında son
bulur. Bu
alandaki koruma
tedbirleri
aşağıda
belirtilmiştir;
a)
Bu alanda hiçbir
sanayi
kuruluşuna ve
iskana izin
verilemez.
b)
Bu alanda
yapılacak
ifrazlardan
sonra elde
edilecek her
parsel 5000 m2
den küçük
olamaz. Bu
parsellerin tapu
ve kadastro veya
tapulama
haritasında
bulunan bir
yola, yapılan
ifrazdan sonra
en az 25 metre
cephesi
bulunması
mecburidir.
c)
Bu alanda
bulunan
parsellerde
sıhhi ve estetik
mahzur
bulunmadığı
takdirde; parsel
sathının %5
inden fazla yer
işgal etmemek,
inşaat alanları
toplamı 2 katta
250 m2 yi,
saçak
seviyelerinin
tabii zeminden
yüksekliği h =
6.50 metreyi
aşmamak, yola ve
parsel
sınırlarına 5
metreden fazla
yaklaşmamak
şartı ile, bir
ailenin
oturmasına
mahsus bağ veya
sayfiye evleri
yapılmasına izin
verilebilir.
Bu
alanda ayrıca,
yerleşik halkın
ihtiyaçlarını
karşılamak
amacıyla entegre
tesis
niteliğinde
olmayan mandıra,
kümes, ahır,
ağıl, su ve yem
depoları,
hububat
depoları, gübre
ve silaj
çukurları,
arıhaneler ve
un değirmenleri
gibi konut dışı
yapılara, mahreç
aldığı yola
10 metreden,
parsel
hudutlarına 5
metreden fazla
yaklaşmamak ve
inşaat alanı kat
sayısı %
40 ı ve yapı
yüksekliği h =
6.50 metreyi
geçmemek şartı
ile suyu
kullanan idarece
izin
verilebilir.
Beton temel ve
çelik seralar
yaklaşma
mesafelerine
uyulmak şartı
ile inşaat alanı
katsayısına tabi
değildir.
Beton temel ve
çelik çatı
dışındaki basit
örtü
mahiyetindeki
seralar ise
yukarıda
belirtilen çekme
mesafeleri ve
inşaat alanı
katsayısına tabi
değildir. Bu
tesisler
hakkında başka
bir amaçla
kullanılmayacağı
hususunda tesis
sahiplerince
Valiliğe noter
tasdikli yazılı
taahhütte
bulunulması ve
uygun görüşünün
alınması
gerekmektedir.
Bu maddede
anılan yapılar
ilgili Bakanlık
ve kuruluşlarca
hazırlanmış
bulunan 1/50
veya 1/100
ölçekli tip
projeler
üzerinden
yapılabilir.
Ayrıca tüm
yapıların imar
mevzuatına uygun
olarak yapılması
gerekir.
d)
(c) bendinde
belirtilen
tesislerin
atıksuları,
ancak teknik
usuller
tebliğinde
verilen sulama
suyu kalite
kriterlerine
uygun olarak
arıtıldıktan
sonra sulamada
kullanılabilir.
e)
Bu alanda galeri
yöntemi ile
patlatmalar,
kırma, eleme,
yıkama, cevher
hazırlama ve
zenginleştirme
işlemleri
yapılamaz.
Madenlerin
çıkarılmasına;
sağlık açısından
sakınca
bulunmaması,
mevcut su miktar
ve kalitesini
bozmayacak ve
alıcı ortama
atıksu deşarjı
oluşturmayacak
şekilde
çıkartılması,
faaliyet sonunda
arazinin doğaya
geri
kazandırılarak
terk edileceği
hususunda
faaliyet
sahiplerince
noter tasdikli,
yazılı taahhütte
bulunulması
şartları ile
Bakanlıkça izin
verilebilir.
f)
Bu alanda suni
gübre ve tarım
ilaçları
kullanılamaz.
g)
Bu alanda hiçbir
surette katı
atık ve
artıkların
depolanmasına ve
atılmasına izin
verilemez.
h)
İmar planı
gereği yapılacak
yolların bu
alandan
geçirilecek
kısımlarında
sadece ulaşımla
ilgili
fonksiyonlarına
izin verilir.
Akaryakıt
istasyonu
yapılamaz.
ı)
Bu alanda
4/9/1988
tarihinden veya
kaynağın içme ve
kullanma suyu
kapsamına
alındığı
tarihten önce
mevcut olan
yerleşim ve
sanayi
tesislerinden
kaynaklanan atık
suların havza
dışına
çıkartılması
esastır.
Uzun Mesafeli
Koruma Alanı
Madde 20 —
İçme ve kullanma
suyu
rezervuarının
yukarıda
tanımlanan
koruma
alanlarının
dışında kalan su
toplama
havzasının tümü
uzun mesafeli
koruma alanıdır.
Bu alanda
aşağıda
belirtilen
tedbirler
alınır.
a)
Bu alanın, orta
mesafeli koruma
alanı sınırından
itibaren yatay
olarak 3
kilometre
genişliğindeki
kısmında tamamen
kuru tipte
çalışan,
tehlikeli atık
üretmeyen ve
endüstriyel
atıksu
oluşturmayan
sanayi
kuruluşlarına
izin
verilebilir. Bu
tesislerden
kaynaklanacak
katı atık ve
hava emisyonunun
rezervuarın
kalitesini
etkilemeyecek
ölçüde ve
şekilde uygun
bertarafının
sağlanması
gerekir. Çöp
depolama
alanlarına ve
bertaraf
tesislerine izin
verilmez. Turizm
ve iskana 19
uncu maddede
belirlendiği
şekilde izin
verilir.
Bu
alanda galeri
yöntemi
patlatmalar,
kimyasal ve
metalurjik
zenginleştirme
işlemileri
yapılamaz.
Madenlerin
çıkarılmasına;
sağlık açısından
sakınca
bulunmaması,
mevcut su
kalitesini
bozmayacak
şekilde
çıkartılması,
faaliyet sonunda
arazinin doğaya
geri
kazandırılarak
terk edileceği
hususunda
faaliyet
sahiplerince
Bakanlığa noter
tasdikli yazılı
taahhütte
bulunulması
şartları ile
izin
verilebilir.
Bu
alandaki
faaliyetlerden
oluşan
atıksuların;
Yönetmelikteki
ilgili sektörün
alıcı ortama
deşarj
standartlarını
sağlayarak havza
dışına
çıkartılması ya
da geri
dönüşümlü olarak
kullanılması
şartıyla izin
verilebilir.
Ancak teknik ve
ekonomik açıdan
mümkün olmayan
durumlarda atık
suların ileri
arıtma
teknolojileri
kullanılıp Sınıf
I su kalitesine
getirilmesi
şartıyla havza
içine deşarjına
Bakanlığın uygun
görüşü alınarak
izin
verilebilir.
b)
(a) bendinde
belirtilen
alanın bittiği
yerden itibaren
su toplama
havzasının
sınırına kadar
olan alandaki
faaliyetlere,
oluşan
atıksuların
Yönetmelikteki
Tablo 5 ten
Tablo 21 e kadar
olan deşarj
standartlarını
sağlayarak havza
dışına
çıkarılması veya
geri dönüşümlü
olarak
kullanılması
şartıyla izin
verilebilir.
Ancak teknik ve
ekonomik açıdan
mümkün olmayan
durumlarda,
atık suların
ileri arıtma
teknolojileri
kullanılarak
Sınıf II su
kalitesine
getirilmesi
şartıyla havza
içine deşarjına
izin
verilebilir.
Bu
alanda çöp
depolama ve
bertaraf
alanlarının
kurulması
Bakanlığın uygun
görüşü alınarak
yapılabilir.
Ancak, 4/9/1988
tarihinden veya
kaynağın içme ve
kullanma suyu
kaynağı
kapsamına
alındığı
tarihten önce
mevcut olan,
uzun mesafeli
koruma
alanındaki
yerleşimlerin
atıksularının
ileri arıtma
teknolojileri
kullanarak Sınıf
III su
kalitesine
getirilmesi
şartıyla havza
içine deşarjına
izin
verilebilir.
İçme ve kullanma
suyu temin
edilen su
kaynaklarının
su toplama
alanlarının çok
büyük olması
veya akış
yukarısında
başka bir baraj
bulunması gibi
sebeplerden
dolayı uzun
mesafeli koruma
alan sınırı
Bakanlıkça
kısıtlanabilir.
Göllerle İlgili
Kirletme
Yasakları
Madde 21 —
İçme ve kullanma
suyu temini
dışındaki
amaçlarla
yapılmış olan
rezervuarlar ile
bu amaçlar
dışında
kullanılan göl
ve göletlere,
arıtılmamış
evsel ve
endüstriyel
nitelikli
atıksular
verilemez.
Ayrıca, göllere
atıksu deşarjı
ile ilgili
olarak bu
Yönetmeliğin 33,
34 ve 35 inci
maddelerinde
belirtilen
esaslar uyarınca
derin deniz
deşarjı
kriterleri
uygulanamaz.
Arıtılmış evsel
atıksuların tam
arıtma
ilkelerine göre
sağlamaları
gereken deşarj
standartları, bu
Yönetmeliğin 32
nci maddesinde
verilmiştir.
Toplam koliform
ve ötrofikasyona
yol açan azot ve
fosfor
elementlerinin
ayrıca alıcı göl
ortamındaki
tolere
edilebilen
sınırlara uyması
esastır.
Özellikle
kirlilik ve
ötrofikasyon
kontrolu
açısından
göllere
verilecek evsel
ve endüstriyel
atıksuların bu
Yönetmeliğin 31
ve 32 nci
maddeleri
uyarınca gerekli
deşarj
standartlarını
sağlamak
amacıyla
yapılacak olan
bir ileri arıtma
tesisinde
arıtıldıktan
sonra göllere
deşarj
edilmesini
Bakanlık ister.
Bu konuda
yapılacak
yatırımların çok
yüksek bulunması
halinde,
ekonomik
kıyaslaması
yapılmak
kaydıyla,
atıksuların söz
konusu gölün su
toplama havzası
dışına kollektör
veya kapalı
kanal sistemleri
tahliyesi
yapılır. Alınan
bütün bu
tedbirlere
rağmen, alıcı
ortam olarak göl
sularının
kalitesi Tablo 2
de istenen
düzeylere
ulaşmadığı
takdirde, su
kalitesinin
düzenlenmesi
amacıyla bir
havza koruma
planı
hazırlanır. Bu
yolla
hazırlanacak
koruyucu plana
uyulması
esastır.
Yeraltı Suları
ile İlgili
Kirletme
Yasakları ve
Düzenlemeler
Madde 22 —
Yeraltı
sularının
kullanılması ve
korunmasına
ilişkin 16
Aralık 1960
tarihli ve 167
sayılı Yeraltı
Suları Hakkında
Kanun ile Devlet
Su İşleri Genel
Müdürlüğüne
verilen yetki ve
sorumluluklar
saklı kalmak
üzere, yeraltı
suyu korunmasına
ilişkin özel
planlama
esasları
getirilinceye
kadar aşağıda
söz edilen
yükümlülüklerin
yerine
getirilmesi
gerekir;
a)
Yeraltı suyu
hangi sınıftan
olursa olsun,
kalitesinde
meydana gelen
değişiklik ve
bozulmalarda,
kirletici kaynak
belirlenir ve
kirleticilere
2872 sayılı
Kanunun 20, 21
ve 23 üncü
maddeleri
uyarınca cezai
işlem yapılır.
b)
Bütün deniz
kıyısı
bölgelerinde,
yeraltı suyu
kalitesinin
korunması
amacıyla, tuzlu
su girişimini
önleyecek
emniyetli çekim
tesbitlerinin
yapılması
gereklidir.
Emniyetli çekim
değerinin
aşılmasına
yolaçan kaçak
kuyular, İdare
tarafından
belirlenerek
kapatılır. Bu
işlemi yapan
gerçek ve tüzel
kişilerin eylemi
kirletme yasağı
kapsamına girer.
c) Kalıcı
nitelikteki
kirleticilerin
uzun süreler
sonunda kuyu ve
drenlerden
ortaya çıkması
muhtemel
olduğundan, Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği Suda
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliğinde adı
geçen ve hiçbir
şekilde çevresel
ortamlara
verilemeyeceği
belirtilen
maddeleri
kullanan
faaliyetler
yasaktır.
d)
Sınıf YAS I ve
Sınıf YAS II
grubu yeraltı
sularının
alındığı kuyu,
pınar ve
infiltrasyon
galerilerinin
toplu içme suyu
temini amacıyla
kullanılanların,
50 metreden daha
yakın
mesafelerde
hiçbir yapıya,
katı ve sıvı
atık boşaltımına
ve geçişe izin
verilmez. Bu
koruma tedbirini
uygulayabilmek
için yeraltı
suyu kaynağının
50 metre çevresi
dikenli tel ile
çevrilir.
e)
Koruma
alanının
büyüklüğü yerel
şartlar dikkate
alınarak idarece
azaltılabilir
ya da
arttırılabilir.
Gerektiği
hallerde ikinci
bir koruma bandı
oluşturularak,
bu alanın yapılaşmaya
izin
verilmeksizin
yalnızca geçiş,
rekreasyon gibi
amaçlarla
kullanımına izin
verilebilir.
f)
Koruma
bantlarının
oluşturulmasına
halihazırdaki
durum, yukarıda
(a), (b), (c),
(d) ve (e)
bentlerinde
belirtilen
tedbirlerin
uygulanmasına
izin vermiyorsa,
bu durumda
yapıların
kamulaştırılmasına
çalışılır. Bunun
mümkün olmaması
halinde, koruma
alanı içinde
atık boşaltımını
engelleyecek
tedbirler
alınır.
g)
Atıksularla veya
yağmur suları
ile çözünerek
yeraltı suyuna
taşınabilecek
nitelikteki
maddeler yeraltı
suyu besleme
havzası
içerisinde
zeminde doğrudan
depolanamaz.
h)
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği Suda
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliğinde
belirtilen STS3
ve STS4
sınıflarındaki
maddeleri ihtiva
eden atıklar,
ancak Tebliğde
bahsedilen özel
tedbirler
alınarak
depolanabilir.
ı) Yeraltı
sularının
kirlenmemesi
için tedbir
almak amacıyla
her türlü
kimyasal madde,
proses ve arıtma
çamurları ve çöp
çürütme tankları
özel atıklar ve
benzeri
maddelerin
depolama
tankları
sızdırmaz
nitelikli olarak
yapılır.
j)
Atıksularla
sulama yapıldığı
takdirde, sulama
suyu miktarı ve
sulama programı
bu suların
yeraltı suyuna
sızarak kalıcı
bir kirlenmeye
yol açma
tehlikesini en
aza indirecek
şekilde
düzenlenir.
k)
Özellikle
yeraltı
sularının içme
suyu amacıyla
kullanıldığı
yörelerde,
kullanılan tarım
ilaçlarının
doğal şartlarda
parçalanabilir
ve canlılarda
uzun süreli
birikim
yapmayacak
türden olması
gerekir.
Bunların
kullanımı
konusunda, Tarım
ve Köyişleri
Bakanlığının
ilgili
birimlerinden
izin alınır.
l)
Gübrelemede,
Tarım ve
Köyişleri
Bakanlığının
ilgili
birimlerince
gerekli miktar
hesapları
detaylı olarak
belirlenir ve
fazla gübre
kullanılmamasına
ilişkin
denetlemeler
yapılır.
m)
Radyoaktif
izleyiciler
kullanılması
gerektiğinde, su
kirlenmesine
neden olmayacak
izleyiciler
kullanılır.
n)
Tehlikeli
ve zararlı
maddelerin
kullanıldığı
faaliyetler
sırasında, kaza
ihtimali
gözönüne
alınarak,
yeraltı suyu
kirlenmesine
engel olacak
tedbirler
alınır. Meselâ
perlit,
talaş gibi
maddeler bu
amaçla stokta
bulundurularak,
kaza hallerinde
çevreye saçılan
maddelerin
absorpsiyonu
için kullanıma
hazır tutulur.
o)
Yer altı suyu
rezervlerine
haiz akifer
karakterindeki
her türlü
formasyonlardan
malzeme temini
yasaktır. Ancak
Yer altı suyu
beslenme
havzalarından
malzeme teminine
Devlet Su İşleri
Genel
Müdürlüğünün
uygun görüşü
alınarak izin
verilebilir.
p)
Yeraltı suyuna
arıtılmış dahi
olsa doğrudan
atık su deşarjı
yapılamaz.
Yeraltı suyuna
yapay besleme,
yeraltı sularına
ilişkin mevzuat
hükümlerine göre
yapılır.
Denizlerle
İlgili Kirletme
Yasakları
Madde 23 —
Bu Yönetmeliğin
6 ncı maddesinde
verilen
kirletici
etkileri doğuran
her türlü deniz
ve kıyı suyu
kullanımı ile
boşaltımlar
tamamen
yasaklanmış veya
izne
bağlanmıştır.
Türkiye’nin
karasularına
doğrudan
yapılacak deşarj
ve atık
boşaltımlarının
izinsiz
yapılmasına
getirilen
yasaklama
hükümleri,
ülkenin ekonomik
kullanım hakkı
olan sulara
dışardan gelecek
dolaylı etkileri
de ihtiva eder.
Bu tür
durumlarda
İdare, bu
etkileri yaratan
veya yaratma
tehdidini
oluşturanlara
karşı gerekli
tedbirleri alır.
Buna göre;
a)
Hiç kimse
gerekli izni
almadıkça
yukarıda
belirlenmiş
sulara veya bu
suları
etkileyebilecek
yakın sulara
yasaklanmış veya
izne tabi
kılınmış
maddeleri,
Türkiye’den veya
Türkiye dışından
getirerek
boşaltamaz ve
atamaz.
b)
Türkiye’nin
hükümranlık
bölgesine giren
denizlerde; gemi
ve diğer deniz
araçlarından
kaynaklanan
petrol ve petrol
türevli katı ve
sıvı atıkların
(sintine suları,
kirli balast
suları, slaç,
slop, yağ, çöp,
pissu ve benzeri
atıklar) ve bu
denizler
üzerindeki hava
sahasında
seyreden
uçakların
atıklarının söz
konusu denizlere
boşaltılması
yasaktır.
c)
Kıyı sularının
kirlenmesinin
önlenmesi için
sahillerin kum
bandı üzerinde
veya burayı
etkileyecek
yakınlıkta inşa
edilen
fosseptikler
sızdırmasız
olmalı ve oluşan
atıksu arıtma
tesisi ya da
kanalizasyon
sistemine
verilmelidir.
d)
Petrol ve
türevlerini
işleyen,
doldurup-
boşaltan,
depolayan
işletmeler kaza
sonucu ve
istenmeyen özel
durumlar
nedeniyle su
ortamlarına
petrol boşalması
ihtimali göz
önünde
bulundurularak,
gerekli petrolle
mücadele örgütü,
ekipman ve
malzemesini her
an hazır
bulundurmakla
yükümlüdürler.
e)
Kaza nedeniyle
yangın
tehlikesinin
bulunduğu
durumlar hariç
olmak üzere,
Bakanlığın uygun
görüşü alınmadan
su ortamına
dağılmış
petrolün dibe
çöktürülmesi
veya kimyasal
dispersant
kullanılarak
seyreltilmesi
yasaktır.
f)
Hafriyat
artıkları,
moloz, arıtma ve
proses artığı
çamurlar ve
benzeri
atıkların
bertaraf
amacıyla deniz
ve kıyı sularına
boşaltımı
yasaktır.
g)
Balıkçılıkla
ilgili olarak
yapılan, su
ürünleri ekimi
ve balık, sünger
ve diğer su
ürünleri
kalıntılarının
geri boşaltımı
ve buna benzer
işlemlerin
liman, koy ve
körfezlerde
Bakanlığın
uygun görüşü
alınmadan
yapılması
yasaktır.
h)
Kıyı-açık
denizlerde su
ürünleri
yetiştiriciliği
ve buna bağlı
olarak yer
belirleme
çalışmaları ile
ilgili olarak
Bakanlığın
görüşünün
alınması
zorunludur.
Deniz Dibi
Tarama
Faaliyetlerinin
Kontrolü
Madde 24 —
Deniz dibi
taraması
faaliyeti ve
deniz dibinden
taranan tarama
maddesinin
cinsi, miktarı
ve dökülecek
yerin
özellikleri
dikkate alınarak
Bakanlıktan izin
alınması
mecburidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Atıksuların
Boşaltım
İlkeleri
Kanalizasyon
Sistemlerine
Boşaltım
Madde 25 —
Kanalizasyon
sistemlerine
atıksu boşaltımı
için uygulanacak
temel ilkeler
şunlardır;
a)
Kanalizasyon
sistemi bulunan
yerlerde her
türlü
atıksuların
kanalizasyon
şebekesine
bağlanması, ilke
olarak bir hak
ve
mecburiyettir.
b)
Kanalizasyon
sistemleri
tahrip edilemez
ve kullanım
amaçları
değiştirilemez.
c)
Atıksu oluşumuna
sebep olan
gerçek ve tüzel
kişiler,
kanalizasyon
sisteminden,
arıtma ve/veya
bertaraf
amacıyla
kurulmuş arıtma
ve deşarj
tesislerinden
yararlanmalarının
doğuracağı bütün
harcamaları
karşılamakla
yükümlüdür.
d)
Atıksu
miktarının
belirlenmesi
için, içme suyu
şebekesi
haricinden su
temin edenler,
temin ettiği su
miktarını alt
yapı tesisleri
yönetimine
belgelemek ve
bedeli
karşılığında
kanalizasyon
sistemine
bağlanmak
zorundadır.
e)
Bir endüstriyel
atıksuyun
kanalizasyon
sistemine
doğrudan
bağlanabilmesi,
ya da vidanjör
veya benzeri bir
taşıma aracı ile
taşınarak
boşaltılabilmesi
için;
1)
Kanalizasyon
sisteminin
yapısına ve
çalışmasına
zarar verip
engel olmaması,
2)
Çalışan personel
ve civar halkı
için sağlık
sakıncası
yaratmaması,
3)
Kanalizasyon
sisteminin
bağlandığı
arıtma tesisinin
çalışmasını ve
verimini olumsuz
yönde
etkilememesi,
4)
Biyolojik arıtma
tesisinde
arıtılamayacak
maddeler
içermemesi,
5)
Atıksu arıtma
tesisinde
oluşacak çamur
ve benzeri
artıkların
uzaklaştırılmasını,
kullanılmasını
zorlaştırmaması
ve çevre
kirlenmesine
yol açacak
nitelik
kazanmalarına
neden olmaması,
gerekir.
Alıcı Su
Ortamına
Doğrudan
Boşaltım
Esasları
Madde 26 —
Atıksuların
nitelik ve
niceliklerinin
kontrolu,
kirliliğin
azaltılması ve
arıtılması,
verilen atıksu
deşarj
standartlarına
uyulup
uyulmadığı
hususunun uygun
aralıklarla ve
düzenli bir
biçimde
gözlenmesi ve
belgelenmesi
kirletenin
sorumluluk ve
yükümlülüğündedir.
Standartlara
uyumun kontrolu
açısından,
kirleten
tarafından
yaptırılan bu
ölçümler üç yıl
süreyle
saklanır. İdare,
bu yükümlülüğün
yerine getirilip
getirilmediğini,
gerekiyorsa
kendi
ölçümleriyle
denetler. İdare
tarafından
denetim amacıyla
yapılan
ölçümlerin
masrafı kirleten
tarafından
karşılanır.
Alıcı su
ortamlarında
kirlenmenin
önlenebilmesi
için yapılacak
uygulamalarda
aşağıdaki genel
esaslar
geçerlidir;
a)
Atıksu altyapı
tesisi bulunan
yörelerde
endüstri
kuruluşları
kanalizasyon
sistemine
bağlantı
esaslarına
uyulmak
şartıyla,
atıksularını
kentsel
kanalizasyon
sistemine deşarj
edebilirler.
Kent dışında
kalan ve
doğrudan alıcı
ortama deşarj
yapan atıksu
kaynakları için
münferit veya
ortak arıtma
tesisleri
yapılarak
bunların
atıksularının
arıtılması
gereklidir. Kent
içinde veya
dışında bulunan
ve benzer
nitelikte atıksu
üreten
endüstriler için
ortak atıksu
altyapı tesisi
kurularak ortak
arıtma imkanları
incelenir ve
değerlendirilir.
b)
Deşarj
standartlarının
sağlanması
amacıyla,
atıksuların
yağmur suları,
soğutma suları,
az kirli yıkama
suları ve buna
benzer az kirli
sularla
seyreltilmesi
kesinlikle
yasaktır.
c)
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği Suda
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliğinde yer
alan maddelerin
atıksularda
bulunması ve
alıcı ortamlara
deşarjları için,
bu Tebliğde
öngörülen
şartlar ve sınır
değerler
geçerlidir.
d)
Her türlü katı
atık ve
artıklarla,
arıtma çamurları
ve fosseptik
çamurlarının
alıcı su
ortamlarına
boşaltılmaları
yasaktır.
e)
Gerçek veya
tüzel kişiler,
faaliyet
türlerine göre,
alıcı su
ortamlarına
verdikleri
atıksular için,
Tablo 5 ten
Tablo 21 e kadar
konulan deşarj
standartlarını
sağlamakla
yükümlüdürler.
Tehlikeli ve
zararlı
maddelerle
ilgili olarak
ayrıca yukarıda
(c) bendindeki
hükümlere uymak;
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği Suda
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliği uyarınca
gerekli
belgeleri temin
etmek
mecburidir.
f)
Aynı sanayi
kuruluşu içinde
birden fazla
sektörün
bulunması ya da
aynı sektörün
alt
sektörlerinin
bulunması
halinde,
endüstriyel
nitelikli atık
su debisi en
yüksek olan
sektörün alıcı
ortama deşarj
standartlarının
verildiği
tablodaki
parametre
değerleri esas
alınır. Ancak
atıksu debisi
düşük olan
sektör için
Yönetmelikte
verilen
parametrelerden
bazıları, alıcı
ortama deşarj
için esas alınan
tabloda
bulunmuyor ise,
bulunmayan
parametrelerde
dikkate alınır.
Sanayi
kuruluşlarının
endüstriyel
nitelikli
atıksuları, bu
kuruluşa ait
evsel nitelikli
atıksularla
birlikte
arıtılıyorsa;
evsel nitelikli
atıksuyun
miktarına
bakılmaksızın,
ilgili sanayi
kuruluşu için
verilen deşarj
standartları
uygulanır.
g)
Sulama ve
drenaj
kanallarına
arıtılmış atıksu
deşarjında,
alıcı su
ortamına
doğrudan
boşaltımda
uygulanan
hükümler aynen
geçerlidir.
Ancak sulama
kanallarına
arıtılmış atık
su deşarjında
Devlet Su İşleri
Genel
Müdürlüğünün
uygun görüşünün
alınması
gereklidir.
Alıcı Su
Ortamına
Doğrudan
Boşaltım
Madde 27 —
Türkiye’de
kurulu halde
bulunan endüstri
tipleri, küçük
sanayi
bölgeleri,
organize sanayi
bölgeleri ve
diğer küçük
işletmeler
gözönüne
alınarak,
standartlar
endüstri bazında
ayrı ayrı
hazırlanmıştır.
Çeşitli
endüstriyel
atıksular
karışımı ise,
karışık
endüstriler
sektörü olarak
ayrıca grup
standartlarıyla
temsil
edilmektedir.
Evsel nitelikli
atıksuların
alıcı su
ortamlarına
deşarjlarında
uyulması gereken
standart
değerler de
Tablo 21 de
verilmiştir.
Doğal olarak
kendiliğinden
çıkan sıcak ve
mineralli
sulardan veya
herhangi bir su
ortamından
alarak
kullandıkları
suyun kalitesini
hiçbir şekilde
değiştirmeden
aynı su ortamına
deşarj
ettiklerini
belgeleyen
kurum, kuruluş
ve işletmeler,
bu kapsama giren
su miktarı için
deşarj
standartlarını
ihlal etmemiş
sayılırlar.
Ancak bu
işletmelerin
yukarıda
belirtilenden
başka kalitede
ayrı bir su
kaynağını
kullanmaları
veya atıksu
üretmeleri
halinde bu
istisna hükmü,
kalitesi
değiştirilerek
atılan
miktardaki sular
için
geçersizdir.
Kurum, kuruluş
ve işletmeler,
kendi gruplarına
ait deşarj
standartlarına
kıyasla daha
kirli suları
alıp
kullandıklarında,
boşalttıkları
atıksuyun
kullanıma
aldıkları sudan
daha kirli
olmamasını
sağlamakla
yükümlü
tutulurlar.
Yer
altından
çıkarılarak
enerji üretme ve
ısıtma gibi
çeşitli
amaçlarla
kullanılan
jeotermal kaynak
sularının debisi
50 L/sn ve
üzerinde ise
suyun alındığı
formasyona
reenjeksiyon
ile bertaraf
edilmesi
zorunludur.
Reenjeksiyon ile
bertaraf
etmeyenlere
işletme ruhsatı
verilemez.
Reenjeksiyonun
mümkün olmadığı
bilimsel olarak
ispatlanmış bu
tür termal
suların
bertaraf yöntemi
yapılacak bir
çevresel etki
değerlendirmesi
sonucu
belirlenir.
Arıtılmış
Atıksuların
Sulamada
Kullanımı
Madde 28 —
Sulama suyunun
kıt olduğu ve
ekonomik değer
taşıdığı
yörelerde, Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
Teknik Usuller
Tebliğinde
verilen sulama
suyu kalite
kriterlerini
sağlayacak
derecede
arıtılmış
atıksuların,
sulama suyu
olarak
kullanılması
teşvik edilir.
Bu amaçla
uygulanacak ön
işlemler ve
yapılması
gereken
incelemeler
Teknik Usuller
Tebliğine göre
yapılır. Bir
atıksu
kütlesinin bu
tür kullanımlara
uygunluğu,
valilikçe il
çevre ve orman
müdürlüğü, il
tarım müdürlüğü
ve devlet su
işleri bölge
müdürlüğünden
oluşturulacak
komisyonca
belirlenir.
Kompozit
Numunelerin
Alınma ve
Değerlendirilme
Esasları
Madde 29 —
Atıksuların
alıcı su
ortamlarına
doğrudan deşarjı
ile ilgili
olarak bu
Yönetmelikte
getirilmiş olan
standart
değerler, alınan
kompozit atıksu
numunelerinde
aşılmaması
gereken sınır
değerleri ifade
etmektedir.
Atıksu
kaynakları
gerekli deşarj
standartlarını
sağlamak için
arıtma
tesislerinin
çıkış sularını
deşarj izin
belgesinde
belirtilen
aralıklarla
numune almak,
ölçüm ve analiz
yapmak suretiyle
kontrol etmek,
atık suların
özellikleri ve
miktarlarına
ilişkin
bilgileri
belirlemek,
belgelemek ve
denetimlerde
beyan etmekle
yükümlüdürler.
İdare, bu
yükümlülüğün
yerine getirilip
getirilmediğini,
gerekiyorsa
kendi
ölçümleriyle
denetler. İdare
tarafından
yapılan bu
ölçümlerin
masrafı kirleten
tarafından
karşılanır.
Alıcı su
ortamına atıksu
deşarj
standartları
için üç ayrı
sınır
verilmiştir.
Bunlar; anlık,
iki saatlik ve
yirmidört
saatlik kompozit
çıkış suyu
numunelerinden
elde edilen
konsantrasyonları
ifade
etmektedir.
Denetlemelerde
normal işletme
şartlarına ait
iki saatlik
kompozit
numuneler ve
bunlara ait
sınır değerler
esas alınır.
Ancak iki
saatlik kompozit
numune alınması
mümkün olmayan,
arıtılmış atık
sularını iki
saatten daha
kısa sürede
alıcı ortama
deşarj eden
atıksu arıtma
tesislerinde,
arıtılmış atık
su deşarjının
devam ettiği
süre içerisinde
alınan kompozit
numune değeri
iki saatlik
kompozit numune
değeri ile
kıyaslanarak
denetleme
yapılır.
Alıcı ortam
deşarj
standartlarının
belirtildiği
tablolarda anlık
numune
parametresi
bulunmayan
sektörlerle
ilgili idare
tarafından
yapılacak
denetlemelerde,
alınacak anlık
numuneler
kontrol amacıyla
kullanılabilir.
Bu durumda
alınan anlık
numune değeri
iki saatlik
kompozit numune
için verilen
standart
değerden % 20
daha fazla
çıkarsa,
işletmeden takip
eden beş gün
içerisinde iki
saatlik kompozit
numune alınarak
cezai işleme
esas olmak üzere
değerlendirme
yapılır. İdare,
gerekli görürse,
yirmidört
saatlik kompozit
numunelerin
sonuçlarının da
bu Yönetmelikte
verilen sınır
değerleri
sağlayıp
sağlamadığını
denetleyebilir.
Kirleten,
yapacağı
çalışmalarda her
iki sınır değeri
de izlemek ve
belgelemek
yükümlülüğündedir.
Denetlemelerde
Balık Biyodeneyi
(ZSF)
parametresine
ilgili idare
tarafından
gerekli
görülmesi
durumunda
bakılır.
Atıksu arıtma
tesislerinin
tasarımında
BOİ5
parametresi
dikkate alınır.
Özellikle
kurulacak arıtma
tesislerinin
tasarımında,
işletilmesinde
ve deşarj izni
verilmesinde
iki veya
yirmidört
saatlik kompozit
numuneler için
verilen
standartlar esas
alınmalıdır. İki
saatlik çalışma
düzeni
bulunmayan
tesislerde,
deşarj süresi
boyunca alınan
kompozit numune,
iki saatlik
kompozit için
verilen
standartla
kıyaslanır.
Atık su debisi
500 m3 /gün
üzerinde olan
işletmelerin
atıksu arıtma
tesisi çıkış
noktasında
numune alma
bacası, otomatik
numune alma ve
debi ölçme
cihazı
bulundurması
zorunludur.
Atık sular veya
arıtılmış
sulardan numune
alınması Numune
Alma ve Analiz
Metodları
Tebliğine göre
yapılır.
Atıksu Miktarını
ve Zararlarını
Azaltmak için
Alınabilecek
Tedbirler
Madde 30 —
Atıksu arıtımı
için
uygulanabilir
olduğu genelde
kabul edilmiş
metodlar, Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
Teknik Usuller
Tebliğinde
tanımlanır.
Atıksu arıtım
metodları
seçilirken,
alıcı su
ortamının
dışında kalan
hava kirlenmesi,
toprak
kirlenmesi, katı
artıklar gibi
çevre
sorunlarına
neden olmamak
üzere gerekli
tedbirler
alınır.
Endüstriyel
Atıksu Deşarj
Standartları
Madde 31 —
Endüstriler
üretim tiplerine
göre
gruplandırılmış
ve onaltı tane
sektör
oluşturulmuştur.
Bu sektörlere
giren
tesislerden
tamamen kuru
tipte çalışanlar
için Tablo 5-20
arasındaki
atıksu
standartları
uygulanmaz. Bu
sektörler ve
sektörlerin
içerdiği
endüstri tipleri
aşağıda
verilmiştir;
a)
Gıda sanayii
sektörü; un
fabrikaları,
makarna
fabrikaları,
maya sanayii,
süt ve süt
ürünleri, yağlı
tohumlardan yağ
çıkarılması ve
sıvı yağ
rafinasyonu,
zeytin yağı ve
sabun üretimi,
katı yağ
rafinasyonu,
mezbahalar ve
entegre et
tesisleri, balık
ve kemik unu
üretimi, havyan
kesimi yan
ürünleri işleme,
sebze ve meyve
yıkama ve
işleme, bitki
işleme, şeker
sanayii, tuz
işletmeleri,
tarla
balıkçılığı, su
ürünleri
değerlendirme ve
buna benzer
sanayi
kuruluşları.
b)
İçki sanayii
sektörü;
alkolsüz içkiler
(meşrubat)
sanayii, alkol
ve alkollü içki
sanayi, bira ve
malt üretimi,
melastan alkol
üretimi.
c)
Maden sanayii
sektörü; demir
ve demir dışı
metal
cevherleri,
kömür üretimi ve
nakli, bor
cevheri, seramik
ve toprak
sanayii,
çimento, taş
kırma, toprak
sanayii ve buna
benzer sanayi
kuruluşları.
d)
Cam sanayii
sektörü; cam
eşya, düz cam ve
pencere camı
imali, cam yünü
hazırlama, gümüş
kaplamalı ve
kaplamasız ayna
imali.
e)
Kömür hazırlama
işleme ve enerji
üretimi sektörü;
taş kömürü ve
linyit kömürü
hazırlama, kok
ve havagazı
üretimi, termik
santraller,
nükleer
santraller,
jeotermal
santraller,
soğutma suyu ve
benzerleri,
kapalı devre
çalışan
endüstriyel
soğutma suları,
fuel-oil ve
kömürle çalışan
buhar kazanları
ve benzeri
tesisler.
f)
Tekstil sanayii
sektörü; açık
elyaf, iplik
üretimi ve
terbiyesi,
dokunmuş kumaş
terbiyesi,
pamuklu tekstil
ve benzerleri,
çırçır sanayii,
yün yıkama,
terbiye, dokuma
ve benzerleri,
örgü kumaş
terbiyesi ve
benzerleri, halı
terbiyesi ve
benzerleri,
sentetik tekstil
terbiyesi ve
benzerleri.
g)
Petrol sanayii
sektörü; petrol
rafinerileri,
petrol dolum
tesisleri ve
benzerleri.
h)
Deri ve deri
mamülleri
sanayi.
ı)
Selüloz, kağıt,
karton sanayii
sektörü; yarı
selüloz üretimi,
ağartılmamış
selüloz üretimi,
ağartılmış
selüloz üretimi,
saf selüloz
üretimi, nişasta
katkısız kağıt
üretimi, nişasta
katkılı kağıt
üretimi, saf
selülozdan elde
edilen çok ince
dokulu kağıt
üretimi, yüzey
kaplamalı-dolgulu
kağıt üretimi,
kırpıntı kağıt
yüzdesi yüksek
olmayan kağıt
üretimi,
kırpıntı
kağıttan kağıt
üretimi,
parşömen kağıdı
üretimi ve
benzerleri.
j)
Kimya sanayii
sektörü; klor
alkali sanayii,
perborat ve
diğer bor
ürünleri
sanayii; zırnık
üretimi ve
benzerleri, boya
ve mürekkep
sanayii; boya
ham madde ve
yardımcı madde
sanayii; ilaç
sanayii; gübre
sanayii; plastik
sanayii; boru,
film, hortum,
kauçuk sanayii;
taşıt lastiği ve
lastik
kaplamacılığı,
tıbbi ve zirai
müstahzarat
sanayii
(laboratuvarlar,
tanenli
maddeler,
kozmetik);
deterjan
sanayii;
petrokimya ve
hidrokarbon
üretim
tesisleri, soda
üretimi, karpit
üretimi, baryum
bileşikleri
üretimi, dispers
oksitler üretimi
ve benzerleri.
k)
Metal sanayii
sektörü; demir
çelik işleme
tesisleri,
genelde metal
hazırlama ve
işleme,
galvanizleme,
dağlama,
elektrolitik
kaplama, metal
renklendirme,
çinko kaplama,
su
verme-sertleştirme,
iletken plaka
imalatı, akü
imalatı,
emayeleme,
sırlama,
mineleme
tesisleri, metal
taşlama ve
zımparalama
tesisleri, metal
cilalama ve
vernikleme
tesisleri,
laklama-boyama,
demir dışı metal
üretimi,
alüminyum oksit
ve alüminyum
izabesi, demir
ve demir dışı
dökümhane ve
metal
şekillendirme ve
benzerleri.
l)
Ağaç mamülleri
ve mobilya
sanayii sektörü;
kereste ve
doğrama, sunta,
kutu, ambalaj,
mekik, duralit
ve benzerleri.
m)
Seri makina
imalatı,
elektrik
makinaları ve
teçhizatı, yedek
parça sanayii
sektörü.
n)
Taşıt
fabrikaları ve
tamirhaneleri
sanayi; motorlu
ve motorsuz
taşıt
tamirhaneleri,
otomobil,
kamyon, traktör,
minibüs,
bisiklet,
motosiklet ve
benzeri taşıt
aracı üreten
fabrikalar,
tersaneler ve
gemi söküm
tesisleri.
o)
Karışık
endüstriler;
büyük ve küçük
organize sanayi
bölgeleri ve
sektör
belirlemesi
yapılamayan
diğer
sanayiler.
p)
Endüstriyel
nitelikli atıksu
üreten diğer
tesisler; içme
suyu
filtrelerinin
geri yıkama
suları,
endüstriyel
soğutma suları,
hava kirliliği
kontrol amacıyla
kullanılan
filtre su ve
çamurları,
benzin
istasyonları,
yer ve taşıt
yıkama
atıksuları, katı
artık
değerlendirme ve
bertaraf
tesislerinden
gelen atıksular,
benzin
istasyonlarından
gelen atıksular,
tutkal ve zamk
üretimi
atıksuları, su
yumuşatma,
demineralizasyon
ve rejenerasyon,
aktif karbon
yıkama ve
rejenerasyon
tesisleri.
Yukarıda verilen
endüstriyel
atıksu
kaynakları için
belirlenen
atıksu deşarj
standartları
Tablo 5 ten
Tablo 20 ye
kadar
düzenlenmiştir.
Bu Yönetmelikte
yer almayan
endüstri tipleri
için işletmenin
proses türü,
kullanılan
hammaddeler,
kimyasallar ve
benzeri hususlar
dikkate alınarak
deşarj
parametreleri ve
bu parametreler
için benzer
sektörler ve
Tablo 19 esas
alınarak
deşarj
standartları
ilgili idarece
belirlendikten
sonra Bakanlığın
uygun görüşü
alınarak
uygulanır.
Evsel Nitelikli
Atıksular İçin
Deşarj
Standartları
Madde 32 —
Evsel nitelikli
atıksu
kaynaklarından
doğrudan ve/veya
kentsel arıtma
tesislerinden
arıtılmış olarak
çıkan suların
alıcı su
ortamlarına
deşarjında
istenen standart
değerler Tablo
21 de
verilmiştir.
Evsel nitelikli
atıksular
kirlilik
yüklerine göre
aşağıdaki
şekilde
sınıflandırılır;
a)
Kirlilik yükü
ham BOİ5 olarak
5-60 kg/gün
arasında
(Eşdeğer nüfus
84 -1000
arasında).
b)
Kirlilik yükü
ham BOİ5 olarak
60-600 kg/gün
(Eşdeğer nüfus
1000-10 000
arasında).
c)
Kirlilik yükü
ham BOİ5 olarak
600-6000 kg/gün
(Eşdeğer nüfus
10 000-100 000
arasında).
d)
Kirlilik yükü
ham BOİ5 olarak
6000kg/gün’den
büyük ( Eşdeğer
nüfus 100 000
veya daha
fazla).
Kanalizasyon
sistemi
bulunmayan
yerleşim
yerleri için;
Valilikçe
kirliliğe karşı
korunması
gerekli görülen
alanlarda,
nüfus seksendört
kişinin altında
ise evsel
nitelikli atık
sular Lağım
Mecrası İnşaası
Mümkün Olmayan
Yerlerde
Yapılacak
Çukurlara Ait
Yönetmelik
hükümlerine göre
yapılacak olan
sızdırmaz
nitelikteki
fosseptiklerde
toplanır ve
atıksu altyapı
tesisine
taşınır. Bu
alanların
dışında ise
nüfusu beşyüz
kişiye kadar
olan yerleşim
yerlerinde,
yukarıda
bahsedilen
Yönetmelik
hükümleri
uygulanabilir.
Evsel atık
sularını
sızdırmaz
nitelikteki
fosseptikte
toplayan ve
vidanjör
vasıtası ile
atıksu altyapı
tesislerine
veren atıksu
kaynakları,
atıksu
yönetimleriyle
yaptıkları
protokolü ve
vidanjörle
atıksu bertarafı
sonucunda
aldıkları
belgeleri üç yıl
süreyle saklamak
ve denetimler
sırasında
görevlilere
beyan etmek
zorundadırlar.
Derin Deniz
Deşarjlarıyla
Alıcı Ortamlara
Boşaltım
Madde 33 —
Denize kıyısı
olan yerleşimler
ve kıyı
bölgelerinde
bulunan
endüstriler
için, alıcı
ortamda yeterli
seyreltme
kapasitesinin
bulunduğunun
ayrıntılı
mühendislik
çalışmaları
sonucunda
kanıtlanması
halinde,
atıksuların ve
soğutma
sularının derin
deniz
deşarjlarıyla
bertarafına izin
verilir. Bu
durumlarda evsel
ve endüstriyel
atıksular için
alıcı ortama
doğrudan deşarj
için belirlenmiş
olan deşarj
standartları
uygulanmaz.
Arıtılmamış
evsel nitelikli
atıksuların ve
soğutma
sularının
değişim ve
seyreltme
potansiyeli
düşük olan yarı
kapalı koy ve
körfezlere,
Coğrafi şartlar
nedeniyle derin
deniz deşarjı
yapılması
zorunlu olursa,
yapılacak
deşarjın alıcı
ortamdaki
ekolojik
dengeleri
bozmayacağı ve
özellikle ağır
metaller,
nütriyentler ve
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliğinde
belirtilen diğer
maddelerin
birikim
yapmayacağı, bir
çevresel etki
değerlendirme
çalışması ile
ispat edilirse,
bu Yönetmeliğin
42 nci
maddesi uyarınca
izin verilir.
Derin Deniz
Deşarjına İzin
Verilebilecek
Atıksuların
Özellikleri
Madde 34 —
Derin deniz
deşarjından önce
sadece sınırlı
düzeyde bir
arıtma yapıldığı
için, deniz
ortamının
korunabilmesi
amacıyla, derin
deniz deşarjıyla
alıcı ortama
verilebilecek
atıksu
özellikleri
sınırlandırılmıştır.
Bu
sınırlandırmalar
aşağıda
belirtilmektedir;
a)
Alıcı sulara
derin deniz
deşarjının
yapılabilmesi
için atıksuların
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliğinde sözü
edilen maddeleri
aynı Tebliğde
belirtilen sınır
değerlerin
ötesinde
içermemesi
gerekir.
b)
Derin deniz
deşarjına 33
üncü madde
uyarınca izin
verilebilecek
atıksuların
özellikleri
Tablo 22 de
verilmiştir. Bu
tablodaki sınır
değerlerden
fazla kirletici
özellikler
ihtiva eden
suların denize
boşaltımına izin
verilmez.
Derin Deniz
Deşarj
Kriterleri
Madde 35 —
Atıksuların
derin deniz
deşarjlarıyla
bertaraf
edilmesi
durumunda, alıcı
ortamlar için
uygulanacak olan
derin deniz
deşarj
kriterleri Tablo
23 te
düzenlenmiştir.
Deşarj
sistemlerinin
tasarımında
ayrıca aşağıdaki
hususlar dikkate
alınmalıdır;
a)
Denize bu
Yönetmelikle
verilebileceği
kabul edilen
atıksuların
deşarj
edilebilmesi
için projedeki
ilk seyrelme S1
değeri 40 ın
altında
bulunmamalı,
tercihen S1 =
100 olmalıdır.
Bu seyrelmelerin
tesbiti Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
Teknik Usuller
Tebliğine göre
yapılır.
b)
Minimum deşarj
derinliği 20
metre olmalı,
eğer 20 metre
derinliğe inmek
ekonomik olarak
mümkün değilse,
difüzör hariç
deşarj boru boyu
ortalama kıyı
çizgisinden
itibaren Tablo
24 te
gösterilenden az
olmamalıdır.
Tablodaki nufus
değerlerinden
daha büyük
yerleşim,
faaliyetler ve
sanayi
kuruluşlarından
"önemli
kirletici
kaynak" sınıfına
girenler için
deşarj boru
boyu, ön veya
tam arıtma
alternatifleri
ile birlikte ele
alınarak
bulunur.
c)
Yaz aylarında
T90 değeri Ege
ve Akdeniz’de en
az 1.5 saat,
Karadeniz’de ise
2 saat
alınabilir. Kış
aylarında T90
değerlerinin
daha yüksek
olacağı ve
ortalama 3-5
saat civarında
bulunacağı
gözönünde
tutulmalıdır.
İstisna
Hükümleri
Madde 36 —
Belirli bir
deniz ortamına
deşarj yapmış
olan ve
yapabilecek
diğer atıksu
kaynaklarının
topluca deniz
suyu kalitesi
üzerinde olumsuz
etkileri göz
önüne alınarak
izin için
gerektiğinde 35
inci maddede
öngörülenden
daha sıkı
kriterler ve
tedbirler
Bakanlığın
görüşü alınarak
Mahalli Çevre
Kurulunun uygun
görüşü ve
mahallin en
büyük mülki
amirinin onayı
ile
istenebilir.
Derin deniz
deşarjına 33
üncü madde
uyarınca izin
verilebilecek
atıksuların
özellikleri
Tablo 22 de
verilmiştir. Bu
tabloda verilen
parametrelerin
dışında
kirletici
özellikler
ihtiva eden
suların denize
boşaltımına,
yapılacak
deşarjın alıcı
ortamdaki
ekolojik
dengeleri
bozmayacağı
ayrıntılı
bilimsel
çalışmalar ile
kanıtlandığı
taktirde izin
verilebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Boşaltım İzni
Esasları
Alıcı Su
Ortamına Atıksu
Deşarj İzni
Madde 37 —
Bu Yönetmelik
esaslarına uymak
şartı ile, alıcı
su ortamlarına
her türlü evsel
ve/veya
endüstriyel
nitelikli
atıksuların
doğrudan deşarjı
için idareden
izin alınması
mecburidir. Her
atıksu deşarjı
için bu
Yönetmelik
çerçevesinde
idarenin
istediği çıkış
suyu kalitesinin
ve diğer
şartların
sağlanması
gereklidir.
Alıcı su
ortamına her
türlü atıksu
deşarjı izni
için mahalli
çevre kurulunun
uygun görüşü
doğrultusunda
mahallin en
büyük mülki
amirliği
yetkilidir.
Alıcı su
ortamının çok
yoğun bir
şekilde
kirletilmiş
olduğu yörelerde
alıcı su ortamı
deşarj
standartları,
yer ve sınır
belirlemeleri ve
uygulanacak
diğer
işlemlerin,
havza koruma
planı ile tesbit
edilmesi
esastır.
Deşarj izninin
verilmesine
ilişkin esaslar
aşağıdadır;
a)
Atıksu deşarjı
için İdare
tarafından
verilen izin beş
yıl süre ile
geçerlidir.
b)
Bakanlıkça bir
alıcı su
ortamının,
mevcut kullanım
amaçlarının
olumsuz yönde
etkilenmesini
önlemek veya
kalitesini
düzeltmek amacı
ile alıcı su
ortamına,
bilimsel
çalışmalar
sonucu
oluşturulan
Havza Koruma
Planı çalışması
yapılıncaya
kadar alıcı
ortamdaki su
kaynaklarının
minumum debileri
ve kirlilik
seviyesi dikkate
alınarak mevcut
atıksu deşarjlarında
bu Yönetmelikte
öngörülen
sınırların
ötesinde
kısıtlamalar
yapılabilir.
Tablo-1 deki
limit değerler
dikkate alınarak
yapılacak
hesaplamalar
sonucunda atıksu
deşarj
limitlerinde
gerekli oranda
kısıtlama
yapılır. Yapılan
kısıtlamalar
tebliği
tarihinden
itibaren oniki
ay içerisinde
faaliyet sahibi
tarafından
gerçekleştirilir.
c)
Alıcı su
ortamında renk
parametresi 300
birim (Pt –Co)
den fazla
ölçülür ise
ortama deşarj
yapan ilgili
işletmelerin
sektör
tablolarındaki
analizler
yeniden yapılır.
Yapılan analiz
sonucunda sektör
tablosunda
belirtilen
parametrelerde
istenilen
limitlerin
sağlanmaması
halinde
gerekli işlem
yapılır.
Kirlenmeye Karşı
Tedbir
Yükümlülüğünün
Devamı
Madde 38 —
Atıksu altyapı
tesisleri
yönetimleri ile
deşarj izni alan
kurum, kuruluş
ve işletmeler,
tesislerini
kurup işletmeye
aldıktan sonra
da alıcı su
ortamına izin
belgesinde
öngörülenin
ötesinde
kirletici
atmamaya ve
atıksu deşarj
standartlarını
aşmamakla
yükümlüdür. İzin
sahibi olmak
cezai ve hukuki
müeyyide
uygulanmasına
engel teşkil
etmez.
Deşarj İzninin
Sınırlandırılması
veya İptali
Madde 39 —
Deşarj
izinlerinin
sınırlandırılmasında
veya iptalinde
aşağıdaki
işlemler
uygulanır.
a)
Deşarjın izin
verildiği
şekilde
kullanımı
esnasında alıcı
su ortamının
mevcut veya
ileriye yönelik
kullanım
amaçlarına
olumsuz etkiler
yaptığı tespit
edildiğinde
deşarj limitleri
sınırlandırılır.
b)
Atıksu deşarj
izni verilirken
idare tarafından
konulmuş
hükümlere uygun
şekilde deşarj
yapılmadığı
tespit edilerek
bir yıl
içerisinde iki
defa cezai
işleme tabi
tutulan
işletmelerin
faaliyeti
belirli bir
süre
durdurulur, bu
süre sonunda da
idarece
istenilen
şartların yerine
getirilmediğinin
tespiti
durumunda
deşarj izni
iptal edilir.
Deşarj İzin
İşlemi
Madde 40 —
Alıcı su
ortamına deşarj
için izin talep
eden kişi veya
kuruluş izin
başvurusunda, Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
İdari Usuller
Tebliğinde
verilen başvuru
ve deşarj izin
formlarını
gerçeğe uygun
şekilde
doldurmakla
yükümlüdür.
Endüstriyel
atıksu
kaynaklarının
izne
bağlanabilmesi
için endüstrinin
tipi, üretim
miktarları,
kullanılan ham
maddeler,
çalıştırılan
işçi sayısı, su
ve enerji
tüketimi, üretim
akış şemaları ve
üretim sırasında
çıkan
atıksuların
kaynakları, katı
ve sıvı
atıkların miktar
ve özellikleri
ve tehlikeli
atıkların
bulunup
bulunmadığı
konularındaki
bilgiler
endüstri
kuruluşu
tarafından
idareye
bildirilir.
Alıcı su
ortamına deşarj
izni başvuru
dosyasının
eksiksiz olarak
hazırlanması ve
alınan atık su
analiz
sonuçlarının, bu
Yönetmelikte
belirtilen
standartları
sağlaması
durumunda
müracaat
tarihinden
itibaren en geç
iki ay
içerisinde
deşarj izin
başvurusu
sonuçlandırılır.
İzin belgeleri
periyodik olarak
yenilenir. Bu
yenileme işlemi
sırasında
idarece tesisin
daha önce
belirtilen
özelliklerinde
bir değişiklik
olup olmadığı,
atıksu miktar ve
kirlilik
yüklerinin
değişip
değişmediği,
daha önce
alınması istenen
teknolojik
tedbirlerin
gerçekleştirilip
gerçekleştirilmediği,
yeni tedbirlere
gerek olup
olmadığı, ölçüm
programlarının
düzenli bir
biçimde yapılıp
yapılmadığı
tahkik edilir.
Bu hususların
herhangi birinin
yerine
getirilmediğinin
tespit edilmesi
halinde
mükellefin izin
işlemine yeni
baştan başlaması
ve bu
Yönetmeliğin 26
ve 37 nci
maddelerinde
belirtilen
ilkelere göre
yeniden izin
belgesi alması
zorunludur.
Deşarj İznine
İtiraz
Madde 41 —
Bir alıcı su
ortamında atıksu
deşarjından
dolayı bazı
olumsuz
etkilerin
oluştuğunun
belirlenmesi
halinde veya bu
deşarjdan dolayı
zarar gören veya
zarar görmesi
muhtemel olan
üçüncü kişiler
izni veren
idareye
delilleriyle
birlikte
başvurarak,
deşarj iznine
itiraz etme
hakkına
sahiptirler.
Yasal yollardan
yapılacak bu
itirazların
uygun bulunması
halinde, deşarjı
yapanlar gerekli
iyileştirme
tedbirlerini
almak
mecburiyetindedirler.
Derin Deniz
Deşarjı İzni
Madde 42 —
Derin deniz
deşarj izni
aşağıdaki
esaslar
çerçevesinde
verilir;
a)
Derin deniz
deşarjı için
derin deniz
deşarjı izin
belgesi alınması
esastır. 34 ve
35 inci
maddelerde
açıklanan
hususlar esas
alınarak
hazırlanan derin
deniz deşarj
projeleri Bakanlıkça
onaylandıktan
sonra derin
deniz deşarjı
izni Mahalli
Çevre Kurulunun
uygun görüşü ile
mahallin en
büyük mülki
amirinin onayı
ile en geç altı
ay içinde
verilir.
Başvuruda
hazırlanan derin
deniz deşarjı
projesi sureti,
amaçlanan ve
gözetilen deniz
kalite özelliği,
tesislerin
kurulacağı deniz
bölgesinin
ekonomik,
topoğrafik,
batimetrik, su
ürünleri ve
benzeri
kullanımla
ilgili çeşitli
özellikleri ile
acil durumlarda
ve elektrik
kesintilerinde
alınacak
tedbirler,
ileriye ait
gelişme,
genişleme ve
proje değişiklik
tahminleri izin
başvurusunda yer
alır.
Derin deniz
deşarjı için
izin talep eden
kişi veya
kuruluş izin
başvurusunda, Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
İdari Usuller
Tebliğinde
verilen başvuru
ve derin deniz
deşarjı izin
formlarını
gerçeğe uygun
şekilde
doldurmakla
yükümlüdür.
b)
İzin 5 (beş) yıl
süreyle
geçerlidir. Bu
süre içinde
yükümlülüklerin
yerine
getirilmediği
tesbit edildiği
takdirde daha
önce verilmiş
olan derin deniz
deşarjı izni
mahallin en
büyük mülki
amirinin onayı
ile veya gerekli
görülmesi
halinde Bakanlık
tarafından geri
alınır. Atıksu
altyapı
tesisleri
yönetimleri ile
izin alan kurum,
kuruluş ve
işletmeler,
tesislerini
kurup işletmeye
aldıktan sonra
da projede
öngörülenin
ötesinde
kirletici
atmamakla ve
gerek alıcı
ortam, gerekse
deşarj
standartlarını
aşmamakla
yükümlüdürler.
YEDİNCİ BÖLÜM
Atıksu Altyapı
Tesislerindeki
Uygulamalar
Atıksu Toplama
ve Bertaraf
Yükümlülüğü
Madde 43 —
Atıksu altyapı
tesisleri
yönetimleri,
2872 sayılı
Kanunun 11 inci
maddesinin
üçüncü fıkrası
uyarınca,
sorumluluk
bölgelerinde
oluşan
atıksuların
toplanması,
iletilmesi ve
bertaraf
edilmesi
işlemlerini
yerine
getirirler. Bu
yönetimler,
toplanan
atıksuların bu
Yönetmelikte
belirtilen
esaslar
çerçevesinde
bertarafı ile
yükümlüdür.
Atıksu altyapı
tesisleri
yönetimleri,
yetki sınırları
içindeki
kanalizasyon
sistemleri ile
toplanan
atıksuları,
atıksu arıtma ve
bertaraf
tesisleri
kuruluncaya
kadar arıtma
yapmadan
uzaklaştırmak
isterlerse, bu
uygulama için
Bakanlığa bilgi
vermek ve uygun
görüşünü almak
mecburiyetindedirler.
İlgili başvuru
atıksu arıtma
tesisi ile
ilgili iş termin
planı
hazırladıktan
sonra mülki amir
kanalıyla
yapılır.
Belediyeler
atık su arıtma
tesisinin
kurulması ile
ilgili iş termin
planında ki
taahhütlerini
mücbir sebepler
dışında yerine
getirmedikleri
takdirde
belediye
başkanları
görev ihmali
yapmış
sayılırlar.
İş
termin planını
süresi
içerisinde
vermeyen ve iş
termin planında
ki taahhüt
ettikleri işleri
zamanında yerine
getirmeyen
belediyelerin
kanalizasyon
sistemlerine
bağlantı
yapılması ile
ilgili olarak bu
Yönetmeliğin 45
inci maddesinin
(h) ve (ı)
bentlerinde
belirlenen
hususlarda
Bakanlık
kısıtlama
yapabilir.
Bu
yönetimlerin
yetki sınırları
içindeki
taşınmaz mal
sahipleri için
atıksularını bu
tür ortak atıksu
altyapı
tesislerine
bağlamak ve bu
tesisleri
kullanmak bir
hak ve
mecburiyettir.
Atıksu Bağlantı
İzni ve Belgesi
Madde 44 —
Bir şehir
ve/veya sanayi
bölgesinde
parsellerin,
kurum, kuruluş
ve işletmelerin
atıksularını
atıksu altyapı
tesislerine
bağlayabilmeleri,
atıksu altyapı
tesisleri
yönetimince
verilecek olan
atıksu bağlantı
iznine tabidir.
Atıksu bağlantı
izni, evsel
atıksuların
yazılı bir belge
karşılığında;
endüstriyel ve
karışık
atıksuların ise
düzenlenecek
bağlantı kalite
kontrol izin
belgesindeki
koşulları
sağlaması
halinde, atıksu
altyapı
tesisleri
yönetimi
tarafından
verilen izindir.
Bağlantı kalite
kontrol izni;
atıksu altyapı
tesisleri
yönetimi
tarafından,
endüstriyel
atıksuların
kanalizasyon
sistemine
bağlantı
şartlarını
belirleyen
bağlantı kalite
kontrol izin
belgesi ile
verilir. Bu izin
ve belgeler
45, 46, 47 ve 48
inci maddelerde
açıklanan
hususlara
uyulması
şartıyla
verilir.
Kanalizasyon
Sistemine
Bağlantı
Kısıtları
Madde 45 —
Atıksu altyapı
tesisleri
kapsamında inşa
edilen ve
işletilen
kanalizasyon
sistemlerine
yapılacak
bağlantılar
aşağıdaki
kısıtlamalara
tabidir;
a)
Kanalizasyonun
ayrık sistemde
olması halinde,
yağmur suları ve
kirli olmayan
diğer drenaj
suları,
kanalizasyona
bağlanamaz.
b)
Birleşik ve
ayrık
sistemlerde,
izne esas olacak
atıksu
miktarları ve
özellikleri
yağışsız
havalarda
belirlenir.
c)
Kesikli çalışan
işletmeler,
kanalizasyon
sistemine
bağlantı
yapmadan önce ön
arıtma
tesislerinin
gerekli olup
olmadığına
bakılmaksızın,
dengeleme havuzu
inşa etmek
mecburiyetindedirler.
Bu işletmelerin
atıksu debileri
ve kaliteleri bu
dengeleme havuzu
çıkışında
belirlenir.
Dengeleme havuzu
bulundurmayan
tesislerde izne
esas olacak
atıksu
miktarları ve
kirlilik
yükleri,
tesisten çıkacak
maksimum atıksu
miktar ve
kalitesi dikkate
alınarak tespit
edilir.
d)
Kirletici
maddeler ihtiva
etmeyen soğutma
sularının,
yetkili atıksu
altyapı
tesisleri
yönetiminin özel
onayı olmadan
kanalizasyon
sistemine
bağlanması
yasaktır.
e)
Endüstriyel
atıksular ön
arıtma gereğini
ortadan
kaldırmak üzere
kirletilmemiş
sularla
seyreltilerek
kanalizasyon
sistemine
verilemez.
f)
Atıksu altyapı
tesislerine
deşarj edilmiş
olan atıksular,
atıksu altyapı
tesisleri
yönetimlerinin
yazılı izni
olmadıkça
herhangi bir
amaç için
kullanılamaz.
g)
Kanalizasyon
sisteminin
arıtma ile
sonlanmasına
bakılmaksızın
evsel atık sular
kanalizasyon
sistemine
belediyenin izni
ile bağlantı
yapabilir.
h)
Küçük atık su
kaynaklarının,
sonu arıtma
tesisi ile
sonuçlanmayan
kanalizasyon
sistemine Tablo
25 te verilen
standart
değerleri
sağlayarak veya
doğrudan
bağlanıp
bağlanamayacağına
toplam kirlilik
yükleri ve alıcı
ortam
özellikleri
dikkate alınarak
Mahalli Çevre
Kurulu
tarafından karar
verilir.
ı)
Tehlikeli madde
içermeyen,
ancak
kanalizasyon
sisteminin
taşıdığı toplam
debi ve
kirletici
yükünün % 1
inden fazla olan
endüstriyel
atıksu
niteliğindeki
atıksu
kaynaklarının,
sonu arıtma
tesisi ile
sonuçlanmayan
kanalizasyon
sistemine Tablo
25 te verilen
standart
değerleri veya
alıcı ortam
deşarj
standartlarını
sağlayarak
bağlanıp
bağlanamayacağına
toplam kirlilik
yükleri ve alıcı
ortam
özellikleri
dikkate alınarak
Mahalli Çevre
Kurulu
tarafından karar
verilir.
Atıksu Toplama
Sistemine
Verilemeyecek
Maddeler
Madde 46 —
Arıtma tesisinin
arıtma verimini,
çamur
tesislerinin
işletilmesini,
çamur
bertarafını veya
çamur
değerlendirilmesini
olumsuz yönde
etkileyen
maddeler; atıksu
tesislerini
tahrip eden,
fonkisyonlarını
ve bakımlarını
engelleyen,
zorlaştıran,
tehlikeye sokan
veya tesislerde
çalışan
personele zarar
veren maddelerin
atıksu altyapı
tesislerine
verilmesi
yasaktır. Sanayi
ve endüstri
tesislerinde çöp
ve katı
maddelerin
öğütülerek
kanalizasyona
verilmesini
sağlayan çöp
öğütücülerinin
kullanılması
yasaktır. Konut,
işyeri ve
sanayii
tesislerinde
kullanılan
bitkisel ve
madeni atık
yağların
kanalizasyona
verilmesi
yasaktır.
Atıksu Altyapı
Tesislerine
Bağlanabilecek
Atıksuların
Özellikleri
Madde 47 —
Önemli kirletici
atıksu kaynağı
tanımına giren
endüstri atık
sularının atıksu
altyapı
tesislerine
kabul edilmesi
için Tablo 25 te
verilen standart
değerlere uyum
göstermesi
şarttır.
Küçük atıksu
kaynakları
tanımına giren
endüstri atık
sularından Tablo
25 te verilen
standart
değerleri
aşanların atıksu
altyapı
tesislerine
doğrudan
bağlanabilmesi,
atıksu altyapı
yönetimlerinin
iznine
bağlıdır.
Ön
Arıtma
Tesisleri
Madde 48 —
Atıksularının
özellikleri
nedeni ile,
atıksu altyapı
tesisine
doğrudan
bağlantıları,
atıksu altyapı
tesisleri
yönetimleri
tarafından uygun
görülmeyen
endüstriler;
kuruluş,
işletme, bakım,
kontrol ve
belgeleme
harcamaları
kendilerine ait
olmak üzere, bu
Yönetmelikte
tanımı yapılmış
olan bir ön
arıtma sistemini
kurmak ve
işletmek
yükümlülüğündedirler.
Ayrıca
ilgililer,
herhangi bir
atıksu toplama
havzasında
atıksu debisi
veya ilgili
sanayi sektörüne
ait Tablo 5 -
Tablo 20 arası
grup
standartlarında
verilen her bir
parametre itibariyle
kirlenme yükü, o
kanalizasyon
sisteminin
taşıdığı toplam
debi ve
kirletici
yükünün %
10 undan fazla
olan endüstriyel
atıksu
kaynaklarında,
teknik
özellikleri
bağlantı kalite
kontrol izin
belgesinde
belirtilen ve
2872 sayılı
Kanunun 11 inci
maddesinde
tanımlanan
esaslar
çerçevesinde bir
özel arıtma
tesisini kurmak
ve işletmekle
yükümlü
tutulurlar. Bu
durumda alıcı su
ortamına
doğrudan
boşaltım ilkesi
ve atıksu
standartları
geçerlidir ve
ayrıca bu
Yönetmeliğin 37
nci maddesi
uyarınca
taşınmaz mal
sahibi ilgili
idareden izin
alır.
Kanalizasyon
Sistemine
Bağlantı ve
Boşaltımların
Kontrol Düzeni
Madde 49 —
Atıksu üreten
kurum, kuruluş
ve işletmelerin
kanalizasyon
sistemine atıksu
bağlantısının
yapıldığı yerde
veya ön arıtma
tesisi çıkışında
kolayca
ulaşılabilen ve
çalışmaya müsait
bir kontrol
bacası inşa
edilir. Kontrol
bacasının
projesi ve tipi
bir plan
üzerinde
gösterilerek
ilgili atıksu
altyapı
tesisleri
yönetiminin
bilgisine
sunulur.
Yönetimin
gerekli gördüğü
kurum, kuruluş
ve işletmelerin
bağlantı yerinde
veya ön arıtma
tesisi
çıkışında,
atıksuların
özelliklerinin
tespiti, bu
Yönetmeliğin 29
uncu maddesinde
tanımlandığı
şekilde yapılır.
Kontrol
düzeninin tesbit
edemeyeceği ani
dökülme ve
deşarjların
olabileceği
kaynaklar için
atıksu altyapı
tesisleri
yönetimi ilave
tedbirler
belirtir. Bu
tedbirlere
ilişkin detaylı
bilgi, bağlantı
kalite kontrol
izin belgesinde
yer alır.
Atıksu Altyapı
Tesisleri
Kullanımı
Çerçevesinde
Yönetmeliğin
İhlali Kapsamına
Giren
Davranışlar
Madde 50 —
Atıksu altyapı
tesisleri
kullanımı
çerçevesinde,
Yönetmeliğin
ihlali kapsamına
giren
davranışlar
aşağıda
belirtilmiştir;
a)
Taşınmaz mal
sahibi, atıksu
altyapı
tesislerinden
yararlanma
şartlarına
ilişkin
43 üncü
maddedeki
yükümlülüklere
rağmen, verilen
süre içinde
şehir atıksu
sistemine
bağlantı
yapmıyorsa,
b)
Bağlantı ile
ilgili
kısıtlamalar ve
bununla ilgili
yasaklara
ilişkin 44, 45
ve 46 ncı
maddelerdeki
hükümlerin
aksine,
bağlantısı
yasaklanan
atıksular veya
maddeler atıksu
sistemine
boşaltılıyorsa
veya atıksu
bağlantı kalite
kontrol izin
belgesinde
öngörülen sınır
değerler
aşılıyorsa,
c)
Atıksular,
bağlantı
sınırlamaları
ile ilgili 47 ve
48 inci
maddelerin
aksine, ön
arıtmasız olarak
atıksu altyapı
sistemine
veriliyorsa,
d)
Yeraltı suyu
veya
arıtılmasına
gerek ve
mecburiyet
olmayan sular,
bağlantı ile
ilgili
kısıtlamaları
belirleyen 45
inci maddenin
(d) bendinin
aksine, onay
alınmadan atıksu
altyapı tesisine
veriliyorsa,
e)
Kontrol ve
belgeleme
yükümlülüğüne
ilişkin 49 uncu
maddenin aksine,
atıksu
miktarları ve
özelliklerini
ölçebilmek
amacıyla gerekli
ölçüm
düzenekleri ve
kontrol bacaları
tesis çıkışında
kurulmamışsa,
uygun yere
konulmamışsa
veya
çalıştırılamıyorsa,
bakımı
yapılmıyorsa,
uygun ve sorumlu
bir personel
tayin
edilmemişse veya
kayıt defteri üç
yıl boyunca
saklanmamışsa ya
da resmen
denetimle
görevli kişinin
talebine rağmen
ibraz
edilmemişse,
f)
Kontrol düzeni
ile ilgili 49
uncu maddenin
aksine, parsel
atıksu
sisteminin veya
atıksuyun
incelenmesine
müsaade
edilmemişse,
yukarıdaki
davranışların
görülmesi
halinde gerçek
ve tüzel kişiler
hakkında, ilgili
atıksu altyapı
tesisleri
yönetimi
tarafından
tanzim edilecek
tutanağa göre
2872 sayılı
Kanunun 20, 21,
22 ve 23 üncü
maddeleri
uyarınca cezai
işlem uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Denetim
Madde 51 —
Bu Yönetmelik
uyarınca
kanalizasyon
sistemlerine ve
alıcı ortamlara
yapılacak olan
her türlü atıksu
deşarjı denetimi
ve deşarj izni
verilmesinde
2872 sayılı
Kanun uyarınca
Bakanlık
yetkilidir.
Ancak mahallin
en büyük mülki
amirliği,
büyükşehir
belediyeleri su
ve kanalizasyon
idareleri,
atıksu alt yapı
tesislerini
tamamlamış il ve
ilçe belediye
başkanlıkları
mevzuatlarında
belirlenen usul
ve esaslar
çerçevesinde
denetim
yaparlar. Bu
kapsamda:
a)
Kıta içi alıcı
su ortamına
yapılacak her
türlü atıksu
deşarjı
denetiminde;
1)
Büyükşehir
belediyesi
mücavir alan
sınırı
içerisinde ve
büyükşehire içme
ve kullanma suyu
sağlayan su
havzalarında
büyükşehir
belediyesi su ve
kanalizasyon
idaresi,
2)
Büyükşehir, il
ve ilçe
belediyesi
mücavir alan
sınırı dışında
mahallin en
büyük mülki
amirliği,
3)
İl ve ilçe
belediyesi
mücavir alan
sınırı
içerisinde
belediye
başkanlığı,
4)
Büyükşehir
belediyesi
haricindeki
yerleşimlere
içme ve kullanma
suyu temin
edilen su
havzalarında
mahallin en
büyük mülki
amirliği,
b)
Büyükşehir, il
ve ilçe
belediyesi
merkezi atıksu
arıtma
tesislerinin
denetiminde ve
deşarj izni
verilmesinde
mahallin en
büyük mülki
amirliği,
c)
Derin deniz
deşarj izni
belgesinde
belirtilen
hükümlere uyulup
uyulmadığının
denetiminde
mahallin en
büyük mülki
amirliği,
d)
Kanalizasyona
bağlantı izni
ile bağlantı
kalite kontrol
izni belgesinde
belirtilen
hükümlere uyulup
uyulmadığının
kontrolünde
atıksu altyapı
tesisleri
yönetimi,
e)
2872 sayılı
Kanunun 15 ve 16
ncı maddelerinde
söz edilen
faaliyetlerin
durdurulması
hallerinde
Sağlık
Bakanlığı,
Bakanlık ve
mahallin en
büyük mülki
amirliği,
yetkilidir.
Haber Verme
Yükümlülüğü
Madde 52 —
Atıksu
kaynakları
mevzuatta
öngörülen arıtma
tesis veya
sistemlerini
müstakil veya
ortak olarak
kurmak ve atık
sularını deşarj
standartlarını
sağlayacak
şekilde arıtmak
zorundadırlar.
Arıtma tesisi
olmayanlar,
arızalananlar,
çalıştığı halde
standartları
sağlayamayanlar,
faaliyetinde
kapasite
artırımına
gidenler,
faaliyetlerini
geçici veya
sürekli olarak
durduranlar
ilgili idareye
derhal haber
vermekle
yükümlüdürler.
Atıksu Arıtma
Tesisi Proje
Onayı
Madde 53 —
Bu Yönetmelik
çerçevesinde,
tesisler için
kurulacak atıksu
arıtım
sistemleri
projelerinin
onaylanmasında
Bakanlık
yetkilidir.
Atıksu arıtma
tesisi proje
onaylanmasına
ilişkin usul ve
esaslar
Bakanlıkca
belirlenir.
Derin deniz
deşarjı ile
sonuçlanan
atıksu arıtma
tesisi projeleri
Bakanlık
tarafından
onaylanır.
Arıtma sistemi,
derin deniz
deşarjı ile
sonuçlanıyor ise
34 ve 35 inci
maddelerde
belirtilen derin
deniz deşarjına
izin
verilebilecek
atıksuların
özellikleri ve
derin deniz
deşarjı
kriterleri ile
42 nci maddenin
(a) bendinde
belirtilen
hususlar dikkate
alınarak ilgili
kurum, kuruluş
ve işletmeler
etüd ve tatbikat
projelerini
Bakanlığa
sunmakla
yükümlüdürler.
İzleme
Madde 54 —
Atıksu arıtma
tesisi
işletmecileri,
arıtma
tesislerinin
verimli olarak
çalıştığının
izlenmesinden ve
kayıtlarının
tutulmasından
sorumludur.
Atıksuların
özellikleri ve
miktarları
düzenli olarak
Bakanlıkca
belirlenecek bir
formatta ve
dijital ortamda
kaydedilir.
İşletmeler
atıksularının
çıkış sularında
deşarj izin
belgesinde
belirtilen
aralıklarla
numune almakla,
ölçüm ve analiz
yapmak suretiyle
kontrol etmekle,
atıksuların
özellikleri ve
miktarlarına
ilişkin
bilgileri
belirlemek,
belgelemek ve
denetimlerde
beyan etmekle
yükümlüdürler.
İşletmeciler
tarafından
yapılan ölçüm ve
analizlerin
sonuçları
raporların
asılları ile
birlikte dijital
ortamda da en az
üç yıl süreyle
saklanmak
zorundadır.
Derin
deniz deşarj
izni alan kurum,
kuruluş ve
işletmeler en az
(4) aylık
periyotlar
halinde
Tablo 4 de
verilen deniz
suyu kalite
kriterleri ile
ilgili izleme
yapıp mahallin
en büyük mülki
amirine rapor
etmekle
yükümlüdürler.
Mahallin en
büyük mülki
amirince gerekli
gördüğü
durumlarda
izleme süresi
artırılabilir.
Göl, kıyı ve
açık denizlerde
su ürünleri
üretimi yapacak
gerçek ve tüzel
kişiler tesis
kurulmadan önce
su kalitesi ile
ilgili ölçümleri
yapmakla
yükümlüdür. Bu
işletmeler
işletme
aşamasından
itibaren,
kirliliğin
izlenmesi
amacıyla yapılan
analiz
sonuçlarını en
az 6 aylık
periyotlar
halinde mahallin
en büyük mülki
amirine rapor
etmekle
yükümlüdürler.
Mahallin en
büyük mülki
amirince gerekli
görülen
durumlarda
izleme süresi
artırılabilir.
Yaptırım
Madde 55 —
Bu
Yönetmelikteki
yasaklara aykırı
hareket edenler
ve belirtilen
yükümlülükleri
yerine
getirmeyenlere;
ek süre
verilmesi ve bu
süre sonunda da
yerine
getirmediği
takdirde
faaliyetlerinin
kısmen veya
tamamen
durdurulması
2872 sayılı
Kanunun 15 ve 16
ncı maddelerinde
belirtilen
makamlar
tarafından, aynı
Kanunun 20, 21,
22 ve 23 üncü
maddelerinde
belirtilen idari
nitelikteki
cezalar ise yine
aynı Kanunun 24
üncü maddesinde
belirtilen
yetkili makamlar
tarafından
verilir.
Yürürlükten
Kaldırılan
Hükümler
Madde 56 —
4/9/1988 tarihli
ve 19919 sayılı
Resmi Gazete’de
yayımlanan Su
Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 —
4/9/1988 tarihli
ve 19919 sayılı
Resmi Gazete’de
yayımlanarak
yürürlüğe giren
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliğine
dayanılarak
çıkarılan ve
aşağıda isimleri
verilen
tebliğlerin
yenileri
çıkartılıncaya
kadar
uygulanmasına
devam edilir.
a)
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
Numune Alma ve
Analiz Metodları
Tebliği
b)
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
Teknik Usuller
Tebliği
c)
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği
İdari Usuller
Tebliği
d)
Su Kirliliği
Kontrolü
Yönetmeliği Suda
Tehlikeli ve
Zararlı Maddeler
Tebliği
Geçici
Madde 2 —
Atık su debisi
500 m3 /gün
üzerinde olan
işletmeler, 29
uncu
madde de
öngörülen atıksu
arıtma tesisi
çıkış noktasında
numune alma
bacası, otomatik
numune
alma ve debi
ölçme
cihazlarını bu
Yönetmeliğin
yürürlüğe
girdiği tarihten
itibaren oniki
ay içerisinde
kurmakla
yükümlüdür.
Geçici Madde 3 —
Derin deniz
deşarjı ile
sonuçlanan
bütün atıksu
arıtma
tesislerinin
çıkış noktasında
numune alma
bacası, atıksu
debisi 1000 m3
/gün üzerinde
olan işletmeler,
ayrıca otomatik
numune alma ve
debi ölçme
cihazlarını bu
Yönetmeliğin
yürürlüğe
girdiği tarihten
itibaren oniki
ay içerisinde
kurmakla
yükümlüdür.
Geçici Madde 4 —
Belediye ve
organize sanayi
bölgeleri alt
yapı yönetimleri
atıksu arıtma
tesisi iş termin
planlarını bu
yönetmelik
yürürlüğe
girdiği tarihten
itibaren bir
yıl içerisinde
hazırlayarak
mülki amir
kanalıyla
Bakanlığa sunmak
zorundadırlar.
Arıtma tesisi
olmayan ve
inşaatına
başlanmayan
mevcut organize
sanayi bölgeleri
alt yapı
yönetimleri
ortak arıtma
tesislerini iş
termin planı
onay tarihinden
itibaren en geç
bir yıl
içerisinde
arıtma tesisi
inşaat ihalesini
gerçekleştirmek
ve takip eden üç
yıl içerisinde
de işletmeye
almakla
yükümlüdürler.
Organize sanayii
bölgesi
içerisinde
tehlikeli ve
zararlı maddeler
içeren atıksu
deşarj eden
tesisler derhal
gerekli
tedbirleri
almakla
yükümlüdürler.
Atıksu arıtma
tesisi olmayan
ve inşaatına
başlamayan
belediyeler; iş
termin planı ve
atık su arıtma
tesislerini bu
Yönetmeliğin
yürürlüğe
girdiği tarihten
itibaren
yapmakla yükümlü
oldukları
süreler aşağıda
verilmiştir.
İş
termin planı
hazırlanması ve
atıksu arıtma
tesisi
işletmeye alma
için aşılmaması
gereken süreler
Nüfus
İş termin planı
hazırlama
Atıksu arıtma
tesisi işletmeye
Toplam süre
süresi
alma süresi
> 100
000
1
yıl
3
yıl
4 yıl
100
000 - 50
000
1
yıl
4
yıl
5 yıl
50
000 - 0
000
1
yıl
5
yıl
6 yıl
10
000 -
2000
1
yıl
6
yıl
7 yıl
Yürürlük
Madde 57 —
Bu Yönetmelik
yayımı tarihinde
yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 58 —
Bu Yönetmelik
hükümlerini
Çevre ve Orman
Bakanı yürütür.
SU KİRLİLİĞİ
KONTROLÜ
YÖNETMELİĞİ
TABLOLARI
|
TABLO
1:
KITAİÇİ
SU
KAYNAKLARININ
SINIFLARINA
GÖRE
KALİTE
KRİTERLERİ |
|
|
SU
KALİTE
SINIFLARI |
|
SU
KALİTE
PARAMETRELERİ |
I |
II |
III |
IV |
|
A)
Fiziksel
ve
inorganik-
kimyasal
Parametreler |
|
|
|
|
|
1)
Sıcaklık
(oC) |
25 |
25 |
30 |
> 30 |
|
2)
pH |
6.5-8.5 |
6.5-8.5
|
6.0-9.0 |
6.0-9.0
dışında |
|
3)
Çözünmüş
oksijen
(mg O2/L)a |
8 |
6 |
3 |
< 3 |
|
4)
Oksijen
doygunluğu
(%)a |
90 |
70 |
40 |
< 40 |
|
5)
Klorür
iyonu
(mg
Cl‾/L) |
25 |
200 |
400b |
> 400 |
|
6)
Sülfat
iyonu
(mg SO4=/L) |
200 |
200 |
400 |
> 400 |
|
7)
Amonyum
azotu
(mg NH4+-N/L) |
0.2c |
1c |
2c |
> 2 |
|
8)
Nitrit
azotu
(mg NO2‾-N/L) |
0.002 |
0.01 |
0.05 |
> 0.05 |
|
9)
Nitrat
azotu
(mg NO3‾-N/L) |
5 |
10 |
20 |
> 20 |
|
10)
Toplam
fosfor
(mg
P/L) |
0.02 |
0.16 |
0.65 |
> 0.65 |
|
11)
Toplam
çözünmüş
madde
(mg/L) |
500 |
1500 |
5000 |
> 5000 |
|
12)
Renk
(Pt-Co
birimi) |
5 |
50 |
300 |
> 300 |
|
13)
Sodyum
(mg Na+/L) |
125 |
125 |
250 |
> 250 |
|
B)
Organik
parametreler |
|
|
|
|
|
1)
Kimyasal
oksijen
ihtiyacı
(KOİ)
(mg/L) |
25 |
50 |
70 |
> 70 |
|
2)
Biyolojik
oksijen
ihtiyacı
(BOİ)
(mg/L) |
4 |
8 |
20 |
> 20 |
|
3)
Toplam
organik
karbon
(mg/L) |
5 |
8 |
12 |
> 12 |
|
4)
Toplam
kjeldahl-azotu
(mg/L) |
0.5 |
1.5 |
5 |
> 5 |
|
5)
Yağ ve
gres
(mg/L) |
0.02 |
0.3 |
0.5 |
> 0.5 |
|
6)
Metilen
mavisi
ile
reaksiyon
veren
yüzey
aktif
maddeleri
(MBAS)
(mg/L) |
0.05 |
0.2 |
1 |
> 1.5 |
|
7)
Fenolik
maddeler
(uçucu)
(mg/L) |
0.002 |
0.01 |
0.1 |
> 0.1 |
|
8)
Mineral
yağlar
ve
türevleri
(mg/L) |
0.02 |
0.1 |
0.5 |
> 0.5 |
|
9)
Toplam
pestisid
(mg/L) |
0.001 |
0.01 |
0.1 |
> 0.1 |
|
C)
İnorganik
kirlenme
parametrelerid |
|
|
|
|
|
1)
Civa (μg
Hg/L) |
0.1 |
0.5 |
2 |
> 2 |
|
2)
Kadmiyum
(μg
Cd/L) |
3 |
5 |
10 |
> 10 |
|
3)
Kurşun (μg
Pb/L) |
10 |
20 |
50 |
> 50 |
|
4)
Arsenik
(μg
As/L) |
20 |
50 |
100 |
> 100 |
|
5)
Bakır (μg
Cu/L) |
20 |
50 |
200 |
> 200 |
|
6)
Krom
(toplam)
(μg
Cr/L) |
20 |
50 |
200 |
> 200 |
|
7)
Krom (μg
Cr+6/L) |
Ölçülmeyecek
kadar az |
20 |
50 |
> 50 |
|
8)
Kobalt (μg
Co/L) |
10 |
20 |
200 |
> 200 |
|
9)
Nikel (μg
Ni/L) |
20 |
50 |
200 |
> 200 |
|
10)
Çinko (μg
Zn/L) |
200 |
500 |
2000 |
> 2000 |
|
11)
Siyanür
(toplam)
(μg
CN/L) |
10 |
50 |
100 |
> 100 |
|
12)
Florür (μg
F‾/L) |
1000 |
1500 |
2000 |
> 2000 |
|
13)
Serbest
klor (μg
Cl2/L) |
10 |
10 |
50 |
> 50 |
|
14)
Sülfür (μg
S=/L) |
2 |
2 |
10 |
> 10 |
|
15)
Demir (μg
Fe/L) |
300 |
1000 |
5000 |
> 5000 |
|
16)
Mangan (μg
Mn/L) |
100 |
500 |
3000 |
> 3000 |
|
17)
Bor ( |